Neemt het aantal mensen met hersenvliesontsteking toe of af?

Afname aantal gevallen hersenvliesontsteking door meningokokken

De incidentie van hersenvliesontsteking veroorzaakt door meningokokken is in de periode 1980-1990 flink toegenomen. Hierbij is niet gestandaardiseerd voor het aantal mensen per leeftijdsgroep. De vastgestelde toename is echter niet te verklaren door toename van het aantal kinderen in de leeftijdscategorie van 0 tot 5 jaar in deze periode. In de periode 1990-2001 fluctueerde het aantal gevallen van hersenvliesontsteking in lichte mate (zie figuur 1). Vanaf 2002 is een sterke daling waarneembaar in het aantal gevallen van hersenvliesontsteking door meningokokken. Dit is met name toe te schrijven aan een daling in meningokokkenmeningitis en sepsis veroorzaakt door serogroep C-meningokokken. In 2001 bedroeg dit aantal nog 276 en in 2003 was dit aantal teruggelopen tot 42. De incidentie van hersenvliesontsteking door andere verwekkers dan meningokokken is in de periode 1989-1998 gedaald en in de daaropvolgende periode (1998-2003) nagenoeg gelijk gebleven (zie figuur 1).

Ook daling van sterfte aan hersenvliesontsteking

In de jaren tachtig is de sterfte aan hersenvliesontsteking licht gestegen, maar daarna is er tot 2002 geen duidelijke trend zichtbaar (zie figuur 2). In 2003 is de sterfte als gevolg van hersenvliesontsteking met 17% afgenomen ten opzichte van 2002. De sterfte als gevolg van infectie van bloed met de meningokokken (sepsis) is tot 2002 ongeveer gelijk gebleven. In 2003 is de sterfte als gevolg van sepsis met 53% gedaald ten opzichte van 2002.

Vaccinatie verantwoordelijk voor daling incidentie en sterfte

Sinds juli 1993 worden zuigelingen ingeënt met een vaccin gericht tegen Haemophilus influenzae type b (Hib). Deze vaccinatie heeft geleid tot een afname van het aantal gevallen van hersenvliesontsteking door andere verwekkers dan meningokokken.

Sinds september 2002 is vaccinatie tegen serogroep C-meningokokken opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. Bij deze vaccinatie worden alle peuters eenmalig ingeënt op de leeftijd van 14 maanden. Daarnaast is medio 2002 een eenmalige landelijke vaccinatiecampagne uitgevoerd om kinderen tussen 1-18 jaar te vaccineren tegen meningokokken C. Als gevolg van vaccinatie is het aantal gevallen van hersenvliesontsteking veroorzaakt door meningokokken vanaf 2002 afgenomen. (zie ook: Welke factoren beïnvloeden de kans op hersenvliesontsteking?).