Hoe vaak komt decubitus voor en hoeveel mensen sterven eraan?

In verpleeghuizen heeft bijna 1 op de 4 patiënten decubitus

Sinds 1998 wordt in Nederland elk jaar, op één dag in het begin van april, de prevalentie van decubitus op uniforme wijze gemeten in een groot aantal gezondheidzorginstellingen (Halfens et al., 2006). Uit deze landelijke decubitusprevalentie meting blijkt dat decubitus het meest voorkomt in verpleeghuizen, namelijk bij ruim 24% van de patiënten (zie tabel 1). Uitgaande van ruim 66.329 personen in de verpleeghuisbevolking in 2006 (ActiZ), betekent het dat er ruim 16.000 personen met decubitus zijn in verpleeghuizen in Nederland. De decubitusprevalentie zonder graad 1 laat een kleiner verschil tussen ziekenhuizen en verpleeghuizen zien. Landelijke incidentiecijfers zijn (nog) niet bekend over Nederland.

Tabel 1: Prevalentie van decubitus in percentages per soort instelling, afkomstig uit de landelijke prevalentiemeting in 2006 (Halfens et al., 2006).

	N/n ^a	Prevalentie	Graad 1	Graad 2 t/m 4
Academisch Ziekenhuis	4/1.433	15,2	6,8	8,4
Algemeen ziekenhuis	54/11.308	14,8	7,5	7,3
Verpleeghuis	82/11.859	24,2	13,2	11,0
Verzorgingshuis	63/5.147	10,5	6,6	3,9
Thuiszorg	20/4.557	9,7	4,9	4,8

^a N=aantal instellingen, n=aantal onderzochte patiënten

Decubitus ontstaat meestal in de instelling

De meeste decubitusletsels ontstaan binnen de eigen instelling. Daarnaast blijkt uit statistische analyses dat de verpleeghuizen weliswaar feitelijk meer patiënten hebben met decubitus, maar dat dit vrijwel geheel verklaard wordt door een groter aantal patiënten met graad 1 decubitus en een populatie die meer risico heeft op decubitus (Halfens et al., 2006).

Decubitus voornamelijk bij oudere patiënten

Decubitus komt met name voor bij oudere patiënten, hetgeen verklaard kan worden door factoren als verminderde mobiliteit, inadequate voedingstoestand en verminderde weefseltolerantie. Echter ook bij kinderen komt decubitus voor. Cijfers variëren naar gelang de wijze van meten en de onderzochte populatie.

Uit de landelijke prevalentiemeting blijkt ook dat in verpleeghuizen, verzorgingshuizen en thuiszorg eenderde van de decubituswonden meer dan drie maanden aanwezig is (Halfens et al., 2006). Meer dan 10% bestaat zelfs al langer dan een jaar.

Decubitus als doodsoorzaak

Er overleden in het jaar 2005 volgens de CBS Doodsoorzakenstatistiek 243 personen met decubitus als primaire doodsoorzaak (67 mannen en 176 vrouwen). Dit komt neer op 0,83 per 100.000 mannen en 2,13 per 100.000 vrouwen. Van deze 243 personen was 91% 75 jaar of ouder.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

Halfens R, Janssen M, Meijers J.Rapportage resultaten: Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen 2006. Maastricht: Universiteit Maastricht, 2006.

Halfens RJG (UM), Schoonhoven L (UMC St Radboud), Weststrate J (LEVV), Groen H (Coendershof). Hoe vaak komt decubitus voor en hoeveel mensen sterven eraan? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheid en ziekte\Ziekten en aandoeningen\Huid en subcutis\Decubitus, 29 mei 2007.