Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Diabetes mellitus
Preventie en zorg

Hoeveel zorg gebruiken patiënten met diabetes mellitus en wat zijn de kosten?

Zorggebruik Kosten van zorg

Zorggebruik

Gemiddelde opnameduur in ziekenhuis negen dagen

In 2009 waren er 11.371 klinische opnamen met diabetes als hoofdontslagdiagnose met 103.449 opnamedagen. De gemiddelde opnameduur was 9,1 dagen. Het aantal dagbehandelingen in het ziekenhuis voor diabetes in 2009 was 6.074 (LMR).

Sterke afname ziekenhuisopnamen, verpleegdagen en opnameduur

In 2009 waren er 11.371 klinische opnamen vanwege diabetes terwijl dat er in 1995 nog 14.582 waren. Als we corrigeren voor veranderingen in leeftijdssamenstelling en omvang van de bevolking in Nederland is de afname nog groter, namelijk 32%. Deze afname is zeker opvallend als gekeken wordt naar de trend in klinische opnamen voor alle ziekten en aandoeningen. Deze is ten opzichte van 1995 licht gestegen (Zie ook Ziekenhuiszorg: Hoe groot is het gebruik en neemt het toe of af?). Het totaal aantal klinische opnamedagen voor diabetes is in de periode 1995-2009 nog veel sterker gedaald, bij vrouwen met bijna 70% en bij mannen met ruim 50%. Dit heeft mede te maken met de afname van de gemiddelde opnameduur bij diabetes (zie figuur 1)

Kans op ziekenhuisopname afgenomen

De kans om opgenomen te worden in het ziekenhuis vanwege diabetes is voor een diabetespatiënt afgenomen van 4,3% in 1995 naar 1,7% in 2007 (Luijben & Kommer, 2010). Dit komt door een toename van het aantal diabetespatiënten en een afname van het aantal ziekenhuisopnamen voor diabetes.

Sterke stijging dagopnamen

Het aantal dagopnamen is in de periode 1995-2009 bij mannen meer dan verzevenvoudigd en bij vrouwen meer dan vervijfvoudigd (zie figuur 1).

Bij deze trends is gecorrigeerd voor veranderingen in leeftijdssamenstelling en omvang van de bevolking in Nederland.

Figuur 1: Klinische opnamen, klinische opnamedagen, gemiddelde opnameduur en dagopnamen met diabetes mellitus als hoofdontslagdiagnose in de periode 1995-2009; gestandaardiseerd naar de bevolking van 1990 en geïndexeerd (1995 is 100) (Bron: CBS StatLine, LMR).

Diabetes_ ziekenhuisopnamen_mannen_1995_2009
Diabetes_ziekenhuisopnamen_vrouwen_1995_2009

Naar boven


Kosten van zorg

Ongeveer een miljard euro voor zorg aan diabetespatiënten

In 2007 bedroegen de kosten van diabeteszorg 1,0 miljard euro (urlKosten van Ziektenstudie). In totaal maakten de kosten voor diabeteszorg 1,4% uit van de totale kosten voor de gezondheidszorg in Nederland. Van de kosten voor diabetes wordt 58% uitgegeven aan genees- en hulpmiddelen, 14% aan ziekenhuiszorg en 9% aan ouderenzorg (zie figuur 2).

Ruim de helft van de kosten voor diabetes voor vrouwen

Van alle kosten voor diabetes in 2007 ging 53% naar de zorg voor vrouwen en 47% naar de zorg voor mannen. De meeste kosten voor diabeteszorg worden gemaakt in de leeftijdsgroep 60- tot 80-jarigen. De kosten van verpleging en verzorging (ouderenzorg) vinden vooral plaats op hogere leeftijd (zie figuur 2).

Extra kosten door complicaties van diabetes

In de urlKosten van Ziektenstudie zijn de kosten die voortvloeien uit de behandeling van complicaties van diabetes mellitus ten dele meegenomen. De berekende 1,0 miljard euro is de ondergrens voor de kosten van diabetes mellitus. Naar schatting wordt bijna tweederde van de totale kosten aan diabetes besteed en ruim eenderde aan de complicaties van diabetes (Baan et al., 2005a).

Figuur 2: Kosten van de zorg voor diabetes mellitus naar leeftijd en sector in 2007 (Bron: urlKosten van Ziektenstudie).

Diabetes_zorgkosten_leeftijd_sector_2007

Naar boven

.

Begrippen en afkortingen

Definities

Standaardisatie
Het vergelijkbaar maken van cijfers (bijvoorbeeld sterftecijfers) die betrekking hebben op verschillende jaren of populaties, door rekening te houden met verschillen in bijvoorbeeld leeftijdsverdeling. Een veel gebruikte methode is zogenaamde 'directe standaardisatie', die de leeftijdsspecifieke cijfers van een populatie (de 'indexpopulatie') toepast op de leeftijdsverdeling van een gekozen 'standaardpopulatie'.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.