Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Zoeken

Diabetes mellitus

Kort en bondig

De ziekte en de determinanten

Omvang van het probleem

Preventie en zorg

Geografische verschillen

Kijk ook eens bij andere websites:

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • . Monitoringstudie naar de prevalentie van (abdominaal) overgewicht/obesitas, (onderdelen) van het metabool syndroom en ongediagnosticeerde diabetes in de algemene bevolking van 18-70 jaar. Uitgevoerd door het RIVM in 2009-2010. .
  • ADA, American Diabetes Association (2013).Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus. Diabetes Care, 2013; 36 Supplement(1): S67-S74.
  • Adler A, Nicholl L, Bexon N, Hill, J, Gray J.Diabetes, heart disease and stroke (DHDS) prevention pilot project. Project Description Version 3.0. Oxford: UK National Screening Committee Institute of Health Sciences, 2003.
  • AFMHW.Austrian Federal Ministry of Health and Women. Diabetes mellitus – a challenge for health policy. The present situation and analysis of measures in Austria and Europe. 2005.
  • Baan CA, Bos G, Jacobs-van der Bruggen MAM (red.). Modeling chronic disease: the diabetes module. Justification of (new) input data. RIVM-report no. 260801001. Bilthoven: RIVM,2005a.
  • Baan CA, Schoemaker CG, Jacobs-van der Bruggen MAM, Hamberg-van Rheenen HH, Verkleij H, Heus S, et al. Diabetes tot 2025, preventie en zorg in samenhang. RIVM-rapport nr. 260322004. RIVM: Bilthoven,2009a.
  • Baan CA, van Baal PH, Jacobs-van der Bruggen MA, Verkley H, Poos MJ, Hoogenveen RT, Schoemaker CG. Diabetes mellitus in Nederland: schatting van de huidige ziektelast en prognose voor 2025. [Diabetes mellitus in the Netherlands: estimate of the current disease burden and prognosis for 2025]. Ned Tijdschr Geneeskd2009c; 153(22): 1052-8
  • Berg M van den, Schoemaker CG (red.). Effecten van preventie. Deelrapport van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2010 Van gezond naar beter. RIVM-rapport nr. 270061007. Bilthoven: RIVM,2010.
  • Bindraban NR, van Valkengoed IG, Mairuhu G, Holleman F, Hoekstra JB, Michels BP, Koopmans RP, Stronks K.Prevalence of diabetes mellitus and the performance of a risk score among Hindustani Surinamese, African Surinamese and ethnic Dutch: a cross-sectional population-based study. BMC Public Health 2008; 8: 271
  • Blokstra A, Baan CA.Type 2 diabetes mellitus bij Europese jongeren. RIVM-rapport nr. 260401005. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2008.
  • Blokstra A, Vissink P, Venmans LMAJ, Holleman P, Schouw YT van der, Smit HA, et al.Nederland de Maat Genomen, 2009-2010. Monitoring van risicofactoren in de algemene bevolking. RIVM-rapport nr. 260152001/2011. Bilthoven, 2011.
  • Boom JHC, Heijink R, Struijs JE, Baan CA, Polder JJ. Uitgavenmanagement in de zorg. Het effect van diseasemanagement en preventie op de zorguitgaven. RIVM-rapport nr. 270224001. Bilthoven: RIVM,2009.
  • Brussaard JH, Erp-Baart MA van, Brants HA, Hulshof KF, Lowik MR.Nutrition and health among migrants in The Netherlands. Public Health Nutr, 2001; 4(2B): 659-64.
  • Carlsson S, Hammar N, Grill V.Alcohol consumption and type 2 diabetes Meta-analysis of epidemiological studies indicates a U-shaped relationship. Diabetologia 2005b; 48(6): 1051-4
  • Carstensen B, Kristensen JK, Ottosen P, Borch-Johnsen K.The Danish National Diabetes Register: trends in incidence, prevalence and mortality. Diabetologia, 2008; 51(12): 2187-96.
  • Cebolla B, Björnberg A.Euro Consumer Diabetes Index 2008 Report. Brussel: Health Consumer Powerhouse 2008.
  • Concannon P, Rich SS, Nepom GT.Genetics of type 1A diabetes. N Engl J Med 2009b; 360(16): 1646-54
  • Dabelea D, Hanson RL, Bennett PH, Roumain J, Knowler WC, Pettitt DJ.Increasing prevalence of Type II diabetes in American Indian children. Diabetologia 1998; 41(8): 904-10.
  • Dekker JM, Alssema M, Janssen PGH, Paardt M † van der, Festen CCS, Oosterhout MJW van, et al.NHG-Standaard PreventieConsult module Cardiometabool Risico. Huisarts Wet, 2011; 54(3): 138-55.
  • Dijkshoorn H, Uitenbroek DG, Middelkoop BJC.Prevalentie van diabetes mellitus en hart- en vaatziekten onder Turkse, Marokkaanse en autochtone Nederlanders. Ned Tijdschr Geneeskd 2003; 147 (28): 1362-6.
  • Drewes HW, Boom JHC, Graafmans WC, Struijs JE, Baan CA. Effectiviteit van disease management. Een overzicht van de (internationale) literatuur. RIVM-rapport nr. 260131001. Bilthoven: RIVM,2008.
  • DVN, Diabetes Vereniging Nederland.Diabetes Zorgwijzer voor mensen met diabetes type 2. Amersfoort: DVN, 2008.
  • Edlinger M, Hoeymans N, Tijhuis M, Feskens EJM.De kwaliteit van leven (RAND-36) in twee Nederlandse populaties. Tijdschr Soc Gezondheidsz, 1998; 76: 211-9.
  • Engelgau MM, Narayan KMV, Herman WM.Screening for type 2 diabetes. Diabetes Care, 2000; 23: 1563-80.
  • FDA, Finnish Diabetes Association.DEHKO Development Programme for the Prevention and Care of Diabetes in Finland 2000–2010. Tampere: FDA, 2000.
  • FDA, Finnish Diabetes Association.Programme for the Prevention of Type 2 diabetes in Finland 2003-2010. Tampere: FDA, 2003.
  • Field AE, Manson JE, Taylor CB, Willett WC, Colditz GA.Association of weight change, weight control practices, and weight cycling among women in the Nurses' Health Study II. Int J Obes Relat Metab Disord 2004b; 28(9): 1134-42
  • Forouhi NG, Balkau B, Borch-Johnsen K, Dekker J, Glumer C, Qiao Q, et al.The threshold for diagnosing impaired fasting glucose: a position statement by the European Diabetes Epidemiology Group. Diabetologia, 2006; 49: 822-827.
  • Frazer KA, Murray SS, Schork NJ, Topol EJ.Human genetic variation and its contribution to complex traits. Nat Rev Genet 2009b; 10(4): 241-51
  • Gerstein HC, Santaguida P, Raina P, Balion C, Hunt D, Yazdi H, et al.Annual incidence and relative risk of diabetes in people with various categories of dysglycemia: a systematic overview and meta-analysis of prospective studies. Diabetes Res Clin Pract, 2007; (Epub): 305-12.
  • Gezondheidsraad. Screening op type 2 diabetes. Den Haag: Gezondheidsraad,2004; 16.
  • Goddijn PP, Bilo HJ, Feskens EJ, Groeniert KH, Zee KI van der, Meyboom-deJong B.Longitudinal study on glycaemic control of quality of life in patients with Type 2 diabetes mellitus reffered for intensified control. Diabet Med 1999; 16(1): 23-30.
  • Grauw WJ de, Lisdonk EH van de, Behr RR, Gerwen WH van, Hoogen HJ van den, Weel C van.The impact of type 2 diabetes mellitus on daily functioning. Fam Pract 1999; 16: 133-9.
  • Grauw WJ de, Lisdonk EH van de, Gerwen WH van, Hoogen HJ van den, Weel C van.Insulin therapy in poorly controlled type 2 diabetic patients: does it affect quality of life? Br J Gen Pract 2001; 51: 527-32.
  • Gulliford MC, Charlton J.Is relative mortality of type 2 diabetes mellitus decreasing? AM J Epidemiol, 2009; 196(4): 455-61.
  • Haes JCJM de, Sprangers MAG, Regt HB de, et al.Adaptieve opgaven bij chronische ziekte. Den Haag: NWO, Gebied Medische Wetenschappen, 1997.
  • Hamberg-van Reenen HH, Meeteren-Schram MT van, Heus SM, Baan CA. Diabetesinterventies in kaart. Inventarisatie van diabetesinterventies op het terrein van preventie en zorg in Nederland. Bilthoven: RIVM,2008.
  • Hartemink N, Boshuizen HC, Nagelkerke NJ, Jacobs MA, van Houwelingen HC.Combining risk estimates from observational studies with different exposure cutpoints: a meta-analysis on body mass index and diabetes type 2. Am J Epidemiol 2006b; 163(11): 1042-52
  • Herman WH, Hoerger TJ, Brandle M, Hicks K, Sorensen S, Zhang P, Hamman RF, Ackermann RT, Engelgau MM, Ratner RE. The cost-effectiveness of lifestyle modification or metformin in preventing type 2 diabetes in adults with impaired glucose tolerance. Ann Intern Med2005; 142(5): 323-32
  • Hu FB, Leitzmann MF, Stampfer MJ, Colditz GA, Willett WC, Rimm EB.Physical activity and television watching in relation to risk for type 2 diabetes mellitus in men. Arch Intern Med 2001e; 161(12): 1542-8
  • Hu FB, Manson JE, Stampfer MJ, Colditz G, Liu S, Solomon CG, Willett WC.Diet, lifestyle, and the risk of type 2 diabetes mellitus in women. N Engl J Med 2001f; 345(11): 790-7
  • Hu FB, van Dam RM, Liu S.Diet and risk of Type II diabetes: the role of types of fat and carbohydrate. Diabetologia 2001g; 44(7): 805-17
  • IADPSG, International Association of Diabetes and Pregnancy Study Groups. Diabetes Care, 2010; 33(3): 676-682.
  • Icks A, Rathmann W, Rosenbauer J, Giani G.Diabetes mellitus. Heft 24 Gesundheitsberichterstattung des Bundes. Berlin: Robert Koch Institut, 2005.
  • Icks A, Rathmann W, Haastert B, Gandjour A, Holle R, John J, et al.Clinical and cost-effectiveness of primary prevention of Type 2 diabetes an a 'real world' routine healthcare setting: model based on the KORA Survey 2000. Diabet Med, 2007b; 24: 473-480.
  • IDF, International Diabetes Federation European Region.Diabetes. The policy puzzle: Towards Bechmarking in the EU 25. IDF/FEND, 2005.
  • IDF, International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas, 5th edn. 2012 update. Brussels, Belgium: International Diabetes Federation,2012.
  • Jacobs-van der Bruggen MA, Bos G, Bemelmans WJ, Hoogenveen RT, Vijgen SM, Baan CA. Lifestyle interventions are cost-effective in people with different levels of diabetes risk: results from a modeling study. Diabetes Care2007a; 30(1): 128-34
  • Jacobs-van der Bruggen MAM, Engelfriet PM, Bos G, Hoogenveen RT, Feenstra TL, Baan CA.Opportunities for preventing diabetes and its complications. A modelling approach. RIVM-rapport nr. 260801004 Bilthoven, 2007c.
  • Kaput J, Dawson K.Complexity of type 2 diabetes mellitus data sets emerging from nutrigenomic research: a case for dimensionality reduction?. Mutat Res 2007b; 622(1-2): 19-32
  • Kautzky-Willer A. Pathogenesis of gestational DM. Diapedia 41040851394,2013; 16: internet.
  • Kim C, Newton KM, Knopp RH.Gestational Diabetes and the Incidence of Type 2 Diabetes: A systematic review. Diabetes Care, 2002; 10: 1862-8.
  • Kitagawa T, Owada M, Urakami T, Yamauchi K.Increased incidence of non-insulin dependent diabetes mellitus among Japanese schoolchildren correlates with an increased intake of animal protein and fat. Clin Pediatr (Phila) 1998; 37 (2): 111-5.
  • Knowler WC, Barrett-Connor E, Fowler SE, Hamman RF, Lachin JM, Walker EA, et al. Reduction in the incidence of type 2 diabetes with lifestyle intervention or metformin. Diabetes Prevention Program Research Group. N Engl J Med,2002; 346: 393-403.
  • Koh-Banerjee P, Wang Y, Hu FB, Spiegelman D, Willett WC, Rimm EB.Changes in body weight and body fat distribution as risk factors for clinical diabetes in US men. Am J Epidemiol 2004b; 159(12): 1150-9
  • Koppes LL, Dekker JM, Hendriks HF, Bouter LM, Heine RJ.Moderate alcohol consumption lowers the risk of type 2 diabetes: a meta-analysis of prospective observational studies. Diabetes Care 2005b; 28(3): 719-25
  • Kriegsman D, van Langen J, Valk G, Stalman W, Boeke J.Hoge prevalentie van diabetes mellitus type 2 bij Turken en Marokkanen. Huisarts Wet 2003; 46: 363-368.
  • Lauenborg J, Hansen T, Jensen DM, Vestergaard H, Mølsted-Pedersen L, Hornnes P.Increasing incidence of diabetes after gestational diabetes mellitus – A long-term follow-up in a Danish population. Diabetes Care, 2004; 27 (5): 1194-9.
  • Lauenborg J. Prognosis for the mother. Diapedia 4104644433,2013; 16: internet.
  • Lemmens L, Spreeuwenberg P, Rijken M.Kerngegevens Zorg 2007: Nationaal Panel Chronisch zieken en gehandicapten. Utrecht: NIVEL, 2008.
  • Lepercq J. Fetal complications of GDM. Diapedia 41040851409,2013; 13: Internet.
  • Li G, Zhang P, Wang J, Gregg EW, Yang W, Gong Q, et al.The long-term effect of lifestyle interventions to prevent diabetes in the China Da Qing Diabetes Prevention Study: a 20-year follow-up study. Lancet, 2008; 371: 1783-1789.
  • Lindgren P, Lindstrom J, Tuomilehto J, Uusitupa M, Peltonen M, Jonsson B, de Faire U, Hellenius ML. Lifestyle intervention to prevent diabetes in men and women with impaired glucose tolerance is cost-effective. Int J Technol Assess Health Care2007b; 23(2): 177-83
  • Lindstrom J, Louheranta A, Mannelin M, Rastas M, Salminen V, Eriksson J, et al.The Finnish Diabetes Prevention Study (DPS): Lifestyle intervention and 3-year results on diet and physical activity. Diabetes Care, 2006a; 26: 3230-6.
  • Livingstone SJ, Looker HC.Risk of Cardiovascular Disease and Total Mortality in Adults with Type 1 Diabetes: Scottish Registry Linkage Study. PLoS Med, 2012; 9(10): e1001321.
  • Luijben AHP, Kommer GJ (red.). Tijd en toekomst. Deelrapport van de VTV 2010 Van gezond naar beter. RIVM-rapport nr. 270061008. Bilthoven: RIVM,2010.
  • Lutgers HL, Gerrits EG, Sluiter WJ, Ubink-Veltmaat LJ, Landman GW, Links TP.Life expectancy in a large cohort of type 2 diabetes patients treated in primary care (ZODIAC-10). PLoS One, 2009; 4(8): e6817.
  • Lutgers HL, Sluiter WJ, Ubink-Veltmaat LJ.Normal life expectancy in non-smoking, well controlled type 2 diabetes patients. Diabetologia, 2006; 49(1): 245.
  • Mackenbach JP, Snels IAK, Friden-Kill LM.Diabetes mellitus als doodsoorzaak. Ned Tijdschr Geneeskd 1991; 135: 1492-1496.
  • Maher B.Personal genomes: The case of the missing heritability. Nature 2008c; 456(7218): 18-21
  • Mensink M, Blaak EE, Corpeleijn E, Saris WH, De Bruin TW, Feskens EJ. Lifestyle intervention according to general recommendations improves glucose tolerance. Obes Res,2003; 11(12): 1588-96.
  • Middelkoop BJC, Kesarlal-Sadhoeram SM, Ramsaransing GN, Struben HWA.Diabetes mellitus among South Asian inhabitants of The Hague: high prevalence and a age-specific socioeconomic gradient. Int J Epidemiol 1999; 28: 1119-1123.
  • NDEP, National Diabetes Education Program.Website NDEP - Awareness Campaigns http: //www.ndep.nih.gov/ (geraadpleegd 16 september 2005). NDEP, 2005.
  • NDF, Nederlandse Diabetes Federatie.NDF Zorgstandaard. Transparantie en kwaliteit van diabeteszorg voor mensen met diabetes type 2. Amersfoort, 2007.
  • Nielen MMJ, Schellevis FG.Preventie in de huisartsenpraktijk anno 2008: De vroege opsporing van hart- en vaatziekten, diabetes mellitus en nierziekten. Utrecht: NIVEL, 2008.
  • NSC, National Screening Committee.National Screening Committee - diabetes screening (in adults). National Screening Committee Policy Position - May 2005. Diabetes. NSC, 2005a.
  • NSC, UK National Screening Committee.The UK NSC policy on diabetes screening in adults http: //www.screening.nhs.uk/diabetes (geraadpleegd 5 juni 2009). Londen: UK NSC, 2009.
  • NVOG, Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG).Diabetes Mellitus en Zwangerschap. Versie 2.0. Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG), 2010b.
  • Orozco LJ, Buchleitner AM, Giminez-Perez G, Roque IFM, Richter B, Mauricio D.Exercise or exercise and diet for preventing type 2 diabetes mellitus. Cochrane Database Syst Rev, 2008; CD003054.
  • Qi L, Saberi M, Zmuda E, Wang Y, Altarejos J, Zhang X, Dentin R, Hedrick S, Bandyopadhyay G, Hai T, Olefsky J, Montminy M.Adipocyte CREB promotes insulin resistance in obesity. Cell Metab 2009b; 9(3): 277-86
  • Redekop WK, Koopmanschap MA, Stolk RP, Rutten GEHM, Wolffenbuttel BHR, Niessen LW.Health-related quality of life and treatment satisfaction in dutch patients with type 2 diabetes. Diabetes Care, 2002; 25: 458-463.
  • Reenders K, Hoogen HJM van den, Weel C van.Functionele toestand, complicaties en comorbiditeit bij 249 NIDDM-patiënten. Huisarts Wet 1992; 35: 386-90.
  • Reeser HM, Hirasing RA, Buuren S van, Ruwaard D, Wit JM.Cumulative incidence and prevalence of type 1 (insulin dependent) diabetes mellitus in the Netherlands. Academisch proefschrift, hoofstuk 8. Leiden: Rijksuniversiteit Leiden, 1998.
  • Riet E van’t.Hyperglycemia: causes and consequences. Amsterdam: PhD thesis, VU MC, 2011; ISBN: 978-94-6108-141-4.
  • Rijk C de, Bijl RV.Kwaliteit van leven en psychiatrische stoornissen bij mensen met de ziekte van Parkinson. Tijdschr Soc Gezondheidsz 1999; 77: 77-83.
  • Rijkelijkhuizen JM, Nijpels G, Heine RJ, Bouter LM, Stehouwer CDA, Dekker J.High risk of Cardiovascular Mortality in Individuals With Impaired Fasting Glucose Is Explained by Conversion to Diabetes. Diabetes Care, 2007; 30(2).
  • Rijken PM, Foets M, Peters L, Bruin AF de, Dekkers J.Patiëntenpanel chronisch zieken: kerngegevens 1998. Utrecht: NIVEL, 1999.
  • Roep BO.Diabetes: missing links. Nature 2007b; 450(7171): 799-800
  • Rotteveel J, Belksma EJ, Renders CM, Hirasing RA, Delemarre-Van de Waal HA.Type 2 diabetes in children in the Netherlands: the need for diagnostic protocols. Eur J Endocrinol, 2007; 157(2): 175-80.
  • Roumen C, Blaak EE, Corpeleijn E.Lifestyle intervention for prevention of diabetes: determinants of success for future implementation. Nutr Rev, 2009; 67: 132-146.
  • Roumen C, Corpeleijn E, Feskens E, Blaak E.Implementation of the Study of Lifestyle Intervention Maastricht (SLIM): from research to practice. SLIM discussion symposium. Maastricht: Universiteit Maastricht, 2007;: 377-84.
  • Rubin RR, Peyrot M.Quality of life and diabetes. Diabetes Metab Res Rev, 1999; 15(3): 208-18.
  • Rutten GEHM, Grauw WJC de, Nijpels G, Goudswaard AN, Uitewaal PJM, Does FEE van der, et al. NHG-standaard Diabetes Mellitus type 2. Huisarts Wet,2006; 49: 137-52.
  • Secrest AM, Becker DJ.All-Cause Mortality Trends in a Large Population-Based Cohort With Long-Standing Childhood-Onset Type 1 Diabetes: The Allegheny County Type 1 Diabetes Registry. Diabetes Care, 2010; 33(12): 2573-2579.
  • Soedamah-Muthu SS, Fuller JH.All-cause mortality rates in patients with type 1 diabetes mellitus compared with a non-diabetic population from the UK general practice research database, 1992–1999. Diabetologia, 2006; 49(4): 660-666.
  • Spijkerman AM AM, Henry RM RM, Dekker JM JM, Nijpels G G, Kostense PJ PJ, Kors JA JA, et al.Prevalence of macrovascular disease amongst type 2 diabetic patients detected by targeted screening and patients newly diagnosed in general practice: the Hoorn Screening Study. J Intern Med, 2004; 256(5): 429-36.
  • Stiegler RS, Zimmer PZ, Cameron AJ, Shaw JE.Lifestyle management: preventing Type 2 diabetes and cardiovascular complications. Therapy, 2009; 6: 489-496.
  • Struijs JN, Westert GP, Baan CA. Effectevaluatie van transmurale diabeteszorg in Nederland. RIVM-rapport nr. 260402001. Bilthoven: RIVM,2004a.
  • Thelen J, Kirsch NH, Finger J, Von der Lippe E, Ryl L. ECHIM Pilot Data Collection, Analyses and Dissemination, ECHIM Joint Action Report No.3. Berlin, Germany: Robert Koch Institute (2012),2012.
  • Ujcic-Voortman JK, Schram MT, Jacobs-van der Bruggen MA, Verhoeff AP, Baan CA.Diabetes prevalence and risk factors among ethnic minorities. The European Journal of Public Health, 2009; 19: 511-515.
  • Uusitupa M, Peltonen M, Lindstrom J, Aunola S, Ilanne-Parikka P, Keinanen-Kiukaanniemi S, et al.Ten-year mortality and cardiovascular morbidity in the Finnish Diabetes Prevention Study - secondary analysis of the randomized trial. PLoS One, 2009; 4: e5656.
  • Van Dam RM, Hu FB.Coffee consumption and risk of type 2 diabetes: a systematic review. Jama 2005b; 294(1): 97-104
  • Van der Meulen A.Sterfte aan diabetes. Bevolkingstrends, 2005b; 53(1): 64-68.
  • Vegt F de, Dekker JM, Jager A, Hienkens E, Kostense KJ, Stehouwer CDA, et al. Relation of impaired fasting and postload glucose with incident Type 2 diabetes in a Dutch population. The Hoorn Study. JAMA,2001; 285: 2109-13.
  • VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Programmatische aanpak van chronische ziekten. Den Haag: VWS, 2008h.
  • Wareham NJ.Evaluation of Type 2 Diabetes Mellitus Screening against the NSC Handbook Criteria. Cambridge: Department of Public Health and Primary Care, 2001.
  • Waugh N, Royle P, Clar C, Henderson R, Cummins E, Hadden D, Lindsay R, Pearson D.Screening for hyperglycaemia in pregnancy: a rapid update for the National Screening Committee. Health Technol Assess 2010a; 14(45): 1-183
  • Wei JN, Sung FC, Lin CC, Lin RS, Chiang CC, Chuang LM.National surveillance for type 2 diabetes mellitus in Taiwanese children. JAMA, 2003; 290(10): 1345-50.
  • Weijers RN, Bekedam DJ, Oosting H.The prevalence of type 2 diabetes and gestational diabetes mellitus in an inner city multi-ethnic population. Eur J Epidemiol 1998; 14: 693-9.
  • WHO, World Health Organization.Expert Committee on Diabetes Mellitus. WHO Technical Report Series no. 310. Geneva: WHO, 1965.
  • WHO, World Health Organization.Expert Committee on Diabetes Mellitus. WHO Technical Report Series no. 646. Geneva: WHO, 1980.
  • WHO, World Health Organization.Study Group on Diabetes Mellitus. WHO Technical Report Series no. 727. Geneva: WHO, 1985.
  • WHO, World Health Organization.Definition, diagnosis and classification of diabetes mellitus and its complications. Part I: diagnosis and classification. Geneva: WHO, 1999b.
  • WHO, World Health Organization.Screening for Type 2 Diabetes. Report of a World Health Organization and International Diabetes Federation meeting. WHO/NMH/MNC/03.1. Geneva: WHO, 2003c.
  • WHO, World Health Organization.Definition and diagnosis of diabetes mellitus and intermediate hyperglycemia: report of a WHO/IDF consultation. Geneva, 2006g.
  • WHO, World Health Organization.Use of glycated haemoglobin (HbA1c) in the diagnosis of Diabetes Mellitus. Abbreviated report of a WHO consultation. Geneva: World Health Organization, 2011e.
  • Willi C, Bodenmann P, Ghali WA, Faris PD, Cornuz J.Active smoking and the risk of type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Jama 2007b; 298(22): 2654-64
  • Wouwe JP van, Mattiazzo GF, Mokadem N el, Reeser HM, Hirasing RA.De incidentie en de eerste symptomen van diabetes mellitus type 1 bij 0-14-jarigen in Nederland, 1996-1999. Ned Tijdschr Geneeskd, 2004; 148(37): 1824-9.
  • Wouwe JP van, Verkerk PH, Mattiazzo GF, Mokadem N el, HiraSing RA.Variation by ethnicity in incidence of diabetes type 1 and clinical condition at onset in the Netherlands. Eur J Pediatr 2002; 161: 559-560.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

bi
Betrouwbaarheidsinterval
BMI
Body Mass Index
Maat voor (over)gewicht in kg/(lengte in m2).
CBS
Centraal Bureau voor de Statistiek
URL: http://www.cbs.nl
CDC
Centers for Disease Control and Prevention
URL: http://www.cdc.gov/
dbc
Diagnose Behandeling Combinatie
Een DBC geeft het geheel van activiteiten van de behandelaar weer (bijvoorbeeld vormen van diagnostiek, behandeling, begeleiding, et cetera) voortvloeiend uit de zorgvraag van de patiënt (Bron: www.dbconderhoud.nl).
DF
Diabetes Fonds
url: http://www.diabetesfonds.nl
Diabeteszorggroep
Zorggroep
Een zorggroep is een organisatie waarin zorgaanbieders zijn verenigd, die verantwoordelijk is voor het coördineren en leveren van (multidisciplinaire) chronische zorg aan een nader omschreven patiëntenpopulatie
DVN
Diabetesvereniging Nederland
URL: http://www.dvn.nl
EFTA
European Free Trade Association
http://www.efta.int
EHIS
European Health Interview Survey (Europese gezondheidsenquête)
EQ-5D
EuroQol (5 Dimensies)
Vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. Het instrument meet, zoals de naam al zegt, 5 dimensies (mobiliteit, zelfzorg, dagelijkse activiteiten, pijn/andere klachten, angst/depressie). Elke dimensie bestaat uit één item waarbij drie niveaus worden onderscheiden (geen problemen, enige problemen, veel problemen).
EU
Europese unie
EU27
De 27 landen die vanaf 1 januari 2007 de Europese Unie vormen.
België, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Zweden.
GLAS
Groningen longitudinal aging study
ICD
International Classification of Diseases
Internationale classificatie van ziekten.
ICD-10
International Classification of Diseases, tenth revision
ICD-9
International Classification of Diseases, ninth revision
ICPC
International classification of primary care
IFG
Impaired Fasting Glucose
Verhoogd nuchter glucose.
IGT
Impaired Glucose Tolerance
Verminderde glucosetolerantie
LINH
Landelijk informatienetwerk huisartsenzorg
URL: http://www.linh.nl
NAD
Nationaal Actieprogramma Diabetes
URL: http://www.actieprogrammadiabetes.nl
NDF
Nederlandse Diabetes Federatie
URL: http://www.diabetesfederatie.nl
NHG
Nederlands huisartsengenootschap
URL: http://www.nhg.org
OGTT
Orale glucosetolerantietest
Test waarmee artsen bepalen of iemand problemen heeft met de glucosehuishouding en dus (bijna) diabetes heeft. Na het drinken van suikerwater wordt gemeten hoe snel dat door het lichaam wordt verwerkt.
OR
Odds ratio
De verhouding (quotiënt) tussen twee odds.
POLS
Permanent Onderzoek Leefsituatie (CBS)
QALY
Quality-adjusted life-year
Maat voor kwaliteit van een levensjaar (uitgedrukt in tijd); opgebouwd uit de resterende levensduur en de kwaliteit van leven van een persoon na interventie. QALY's worden berekend als een schatting van de gewonnen levensjaren, waarbij elk jaar vermenigvuldigd wordt met een gewicht (ook wel utiliteit genoemd) dat de kwaliteit van leven weergeeft van de persoon in dat jaar.
RII
Relative index of inequality
De RII is een maat voor de relatie tussen sociaaleconomische positie en gezondheid en geeft de grootte van sociaaleconomische gezondheidsverschillen weer. De index geeft het verschil aan in niveau tussen de laagste en hoogste ses-klasse, waarbij rekening gehouden wordt met de tussenliggende klassen.
SF-24
Medical Outcomes Study 24-Item Short Form Health Survey
Variant van de SF 20 en SF-36 (zie aldaar), een vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. De SF-24 bestaat uit 7 dimensies: fysiek functioneren, rolbeperkingen, pijn, algemene gezondheidsbeleving, vitaliteit, sociaal functioneren, en geestelijke gezondheid.
SF-36
Medical Outcomes Study 36-Item Short Form Health Survey
Vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. Het instrument bestaat uit 8 dimensies: fysiek functioneren, rolbeperkingen door fysieke gezondheidsproblemen, pijn, algemene gezondheidsbeleving, vitaliteit, sociaal functioneren, rolbeperkingen door emotionele problemen, en geestelijke gezondheid. Deze 8 dimensies kunnen bovendien gesommeerd worden in een lichamelijke en een psychische hoofddimensie
VWS
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws
ZonMw
Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie
URL: http://www.zonmw.nl

Definities

Incidentie
Het aantal nieuwe gevallen van of nieuwe personen met een bepaalde ziekte in een bepaalde periode, absoluut of relatief.
Prevalentie
Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.
Standaardisatie
Het vergelijkbaar maken van cijfers (bijvoorbeeld sterftecijfers) die betrekking hebben op verschillende jaren of populaties, door rekening te houden met verschillen in bijvoorbeeld leeftijdsverdeling. Een veel gebruikte methode is zogenaamde 'directe standaardisatie', die de leeftijdsspecifieke cijfers van een populatie (de 'indexpopulatie') toepast op de leeftijdsverdeling van een gekozen 'standaardpopulatie'.
Type 1 diabetes mellitus
Diabetes mellitus als gevolg van de afbraak van insulineproducerende cellen (beta-cellen) van de alvleesklier (pancreas), waardoor een absoluut insulinetekort ontstaat. Zonder toediening van insuline treedt een levensbedreigende situatie op. Bij westerlingen is er meestal sprake van een autoimmuunproces.
Type 2 diabetes mellitus
Diabetes mellitus als gevolg van stoornissen in de insulinesecretie en/of het niet optimaal benutten van de aanwezige insuline door weefsels (insulineresistentie).
Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> versie 4.11, 28 maart 2013