Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Heupfractuur
Omvang van het probleem

Heupfractuur: Hoeveel zorg gebruiken patiënten en wat zijn de kosten?

Zorggebruik Kosten

Zorggebruik

Heupfracturen resulteren vrijwel altijd in een ziekenhuisopname

De zorg die patiënten met een heupfractuur krijgen is het meest eenvoudig uit te drukken in ziekenhuisopnamen, omdat 94% van de mensen (55 jaar en ouder) die met een heupfractuur op de SEH-afdeling komt, opgenomen wordt in het ziekenhuis. In de periode 2000-2004 zijn jaarlijks gemiddeld 15.000 mensen (55 jaar en ouder) met een heupfractuur opgenomen in het ziekenhuis (Bron: LMR). Een groot deel van de opnamen komt via de SEH-afdeling binnen. Jaarlijks worden op de SEH-afdeling over dezelfde periode gemiddeld 11.000 patiënten (55 jaar en ouder) behandeld aan een heupfractuur (Bron: LIS). In het ziekenhuis is bij operatief ingrijpen de chirurg medisch behandelaar.

Na een operatieve ingreep is het van belang snel te starten met de revalidatie. In de meeste ziekenhuizen is de discipline fysiotherapie verantwoordelijk voor het revalidatieproces. Zij maken een revalidatieplan en begeleiden de patiënt volgens richtlijnen (KNGF)

Minder lange opnameduur

Mensen met een heupfractuur liggen korter in het ziekenhuis dan zo'n tien jaar geleden. De gemiddelde opnameduur voor mannen en vrouwen is gedaald van 25 dagen in 1994 naar 16 dagen in 2004 (zie figuur 1). Vermoedelijk komt dit door verschuivingen binnen de verpleging en verzorging, want er is onder andere sprake van een toename van thuiszorginstellingen (zie: verpleging en verzorging). Dit kan betekenen dat patiënten eerder naar huis gaan, omdat de benodigde zorg niet alleen in het ziekenhuis kan worden verstrekt maar ook thuis. De fysiotherapie die in het ziekenhuis is opgestart wordt meestal overgedragen aan een perifere praktijk. Alleen in geval van een afwijkend verloop na een heupfractuur gaan mensen naar een revalidatiecentrum.

Figuur 1: Gemiddelde ziekenhuisopnameduur in dagen voor mannen en vrouwen in de periode 1994-2004 (bron: LMR).

Trend in opnameduur van ziekenhuisopnamen voor heupfractuur (1994-2004)

Tijdsverloop tussen opname en operatie wordt in meeste ziekenhuizen bijgehouden

Er zijn 85 ziekenhuizen (2004) die gegevens aanleveren over het tijdsverloop tussen opname en operatie bij senioren met een heupfractuur. Gegevens over het tijdsverloop spelen een belangrijke rol in de kwaliteit van zorg. De slechte toestand waarin een patiënt soms binnenkomt kan een reden zijn om niet direct te opereren. Daarom zijn er twee prestatie-indicatoren voor kwaliteit van zorg bij heupfracturen opgesteld: ‘opereren binnen één kalenderdag voor patiënten in een goede conditie’ (zogenaamde ASA-klasse 1-2) en ‘opereren binnen één kalenderdag voor patiënten in een matige, slechte conditie (ASA-klasse 3-5). Van de 85 ziekenhuizen die het tijdsverloop tussen opname en operatie registreren maken 62 geen onderscheid naar ASA-klasse. In deze groep wordt in 35 ziekenhuizen meer dan 80% van de patiënten binnen één kalenderdag geopereerd na opname met een heupfractuur. In de 23 ziekenhuizen waar wel onderscheid in ASA-klassen wordt gemaakt wordt in 19 ziekenhuizen binnen één dag geopereerd binnen ASA-klasse 1-2 (IGZ, 2006).

Achtergrond informatie:

detailsBeschrijving van gebruikte gegevensbronnen

detailsToelichting op de cijfers en analyses


Kosten

Gemiddelde kosten voor heupfractuur bij senioren bedragen 14.000 euro

De gemiddelde directe medische kosten van een heupfractuur bij senioren van 55 jaar en ouder, die op de SEH-afdeling zijn behandeld of opgenomen zijn in een ziekenhuis, bedragen 14.000 euro. Deze kosten zijn een stuk hoger dan de gemiddelde kosten van een privé-ongeval bij senioren. De medische kosten zijn inclusief behandeling op de SEH-afdeling, ziekenhuisopname en de kosten die daarop volgen, bijvoorbeeld kosten van revalidatie en thuiszorg (Consument en Veiligheid, 2005).

Ziekenhuiszorg grootste kostenpost voor heupfracturen

De zorgkosten voor patiënten met een heupfractuur worden voor 58% gemaakt in ziekenhuizen (zie figuur 2). In 2005 bedroegen de totale kosten voor de zorg aan patiënten met een heupfractuur 391,6 miljoen euro. Dit is 0,6% van de totale kosten voor de Nederlandse gezondheidszorg (Poos et al., 2008).

Vrouwen zijn duurder

Van de totale zorgkosten die aan heupfracturen wordt besteed, gaat 26% naar de zorg voor mannen en 74% naar de zorg voor vrouwen (Poos et al., 2008). De meeste kosten worden gemaakt op oudere leeftijd. Heupfracturen komen het meest voor bij personen tussen de 75 en 94 jaar.

Figuur 2: Kosten van de zorg voor heupfracturen in 2005 uitgesplitst naar sector (bron: Kosten van Ziektenstudie)

De kosten van zorg van heupfracturen naar sector in 2005
.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

LMR
Landelijke Medische Registratie (Prismant)
SEH
Spoedeisende hulp
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.