Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Heupfractuur

Heupfracturen samengevat

Overgroot deel van de heupfracturen bij senioren van 55 jaar en ouder

Bij gezonde jongvolwassenen komen heupfracturen alleen voor na een ernstig trauma. Bij ouderen komen heupfracturen frequent voor, ook na een relatief gering trauma. Van alle heupfracturen in Nederland is het merendeel het gevolg van een privé-ongeval, sportblessure of arbeidsongeval bij personen van 55 jaar en ouder.

Hoge sterfte en invaliditeit als ernstige gevolgen van heupfracturen

Van de mensen (55 jaar en ouder) die een heup breken, overlijdt bijna 25% binnen één jaar na het oplopen van de heupfractuur. Slechts een deel van de patiënten is na genezing van de fractuur weer net zo mobiel als daarvoor. Een jaar na het ontstaan van een heupfractuur is 40% van de overlevenden van 55 jaar en ouder volledig hersteld. Een groot deel, namelijk 25%, blijft permanent invalide.

Lage botdichtheid en ondergewicht verhogen het risico op heupfracturen

De belangrijkste voorspellers zijn een lage botdichtheid (osteoporose), ondergewicht (BMI < 19), de algemene gezondheidstoestand, het gebruik van psychotrope medicatie (bijvoorbeeld antidepressiva en antipsychotica), evenwichtsproblemen en valfrequentie, heupfracturen in de familieanamnese, fracturen in het verleden (vooral na het 50e levensjaar), verminderd gezichtsvermogen, verblijf in een verpleeghuis en verminderde mobiliteit. Om het vallen te voorkomen, maar ook om het risico op een heupfractuur na een val te verkleinen, zijn specifieke maatregelen ontwikkeld.

15.000 Ziekenhuisopnamen en 1.000 sterfgevallen per jaar na een heupfractuur bij ouderen

In Nederland leiden heupfracturen tot 17.000 ziekenhuisopnamen per jaar (in de periode 2000-2004). Ongeveer 15.000 hiervan vinden plaats als gevolg van een privé-ongeval, sportblessure of arbeidsongeval bij personen van 55 jaar en ouder. Van de heupfracturen komt een kwart voor bij mannen en driekwart bij vrouwen (3.400 opnamen van mannen en 11.000 van vrouwen). Dat komt neer op 190 opnamen in verband met heupfracturen per 100.000 mannen en 520 per 100.000 vrouwen.

Boven de 55 jaar neemt het aantal heupfracturen sterk toe met de leeftijd. In de leeftijdsgroep 85 jaar en ouder is het aantal heupfracturen anderhalf keer zo hoog als in de leeftijdsgroep 80- tot 85-jarigen.

Jaarlijks overlijden gemiddeld 1.000 senioren van 55 jaar of ouder aan de gevolgen van een heupfractuur. Hoe ouder de patiënt met een heupfractuur, hoe groter het risico om aan de gevolgen te overlijden.

.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.