Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Heupfractuur
Het letsel, de determinanten en de zorg voor de patiënt

Heupfractuur: Wat zijn de mogelijkheden voor diagnostiek en behandeling?

Diagnostiek eenvoudig

De diagnose van een heupfractuur vindt plaats op basis van de klachten van de patiënt in combinatie met lichamelijk onderzoek. Het optreden van een heupfractuur gaat gepaard met acute pijn en immobilisatie. Heupfracturen zijn klinisch moeilijk te missen en daarom geeft de diagnostiek ervan over het algemeen weinig problemen. Uitzonderingen bestaan in situaties van bijvoorbeeld langdurige bedlegerigheid of vergevorderde dementie. Meestal volgen er röntgenfoto’s na het lichamelijk onderzoek, omdat daarop precies te zien is welk deel van de heup gebroken is. Na het optreden van een heupfractuur is een opname in het ziekenhuis nodig.

Chirurgie na een heupfractuur

Na een heupfractuur volgt bijna altijd een chirurgische ingreep, zelfs bij een hoog operatierisico. De conservatieve behandeling kent namelijk een nog hogere sterfte dan de chirurgische behandeling. Een conservatieve behandeling (niet-chirurgisch) zoals tractie (waarbij de botten gezet worden door gewichten aan het been van de patiënt te hangen), wordt alleen toegepast als opereren te riskant is. Dit is bijvoorbeeld het geval bij zeer verzwakte patiënten, of wanneer de patiënt een ernstige ziekte heeft. De operatieve behandeling van een heupfractuur is maatwerk. Op basis van het type breuk maakt de chirurg een keuze uit het plaatsen van een aantal schroeven, het plaatsen van een schroef en plaatcombinatie, of het gebruik van een pen die in de mergholte wordt geplaatst. Bij oudere patiënten met een bepaald type heupfractuur wordt een kunstprothese gebruikt, waarbij soms alleen de kop, maar soms ook de kop én de kom van het heupgewricht worden vervangen.

Revalidatie na een heupfractuur

Al snel na de operatie wordt de heup weer belast en gaat de patiënt revalideren. Bij revalidatie spelen sociale factoren en de algemene gezondheidstoestand van de patiënt een belangrijke rol. Voor mensen die alleen wonen kan de terugkeer naar huis moeilijk zijn en kan een (tijdelijke) opname in een verpleeg- of verzorgingshuis nodig zijn.

Geen veranderingen in diagnostiek en behandeling

In het laatste decennium zijn geen veranderingen opgetreden met betrekking tot classificatie, definitie, diagnostiek of beloop van heupfracturen. Ook zijn er geen wezenlijke veranderingen geweest in de behandeling van heupfracturen. Wel is de opnameduur in het ziekenhuis korter geworden (LMR). De gemiddelde opnameduur voor een patiënt (leeftijd 55 jaar en ouder) met een heupfractuur in de periode 2000-2004 is 20 dagen. Bij jongere patiënten is de opnameduur veel korter: gemiddeld 10,5 dagen.

Geen nieuwe ontwikkelingen verwacht

Voor de toekomst worden geen ontwikkelingen in diagnostiek of behandeling van heupfracturen verwacht.

.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.