Beroepsziekten: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

In Nederland relatief weinig werkgebonden klachten vergeleken met de rest van Europa

Het aandeel Nederlandse werknemers dat aangeeft gezondheidsklachten te hebben door het werk is laag (25%) vergeleken met andere EU-landen. Dit percentage is alleen lager in het Verenigd Koningrijk (21%) en Duitsland (24%) (zie figuur 1). Dit blijkt uit een EU-brede studie naar arbeidsomstandigheden. Daarvoor werden bijna 30.000 werknemers in 2005 ondervraagd. Zestien verschillende klachten werden onderzocht, zowel psychische als fysieke klachten (Eurofound, 2007a).

In Nederland relatief meer klachten aan de ademhalingswegen

Ademhalingsmoeilijkheden is onder Nederlandse werknemers een relatief veelvoorkomende klacht. Het percentage Nederlandse werknemers dat hiervan last heeft door het werk is hoger dan het EU-15 gemiddelde (zie figuur 2). Het is overigens wel lager dan het EU-27 gemiddelde. Daarnaast liggen de percentages van werknemers met slaapproblemen en prikkelbaarheid dichtbij het EU-15 gemiddelde (zie figuur 2). Voor andere onderzochte klachten ligt het aandeel Nederlandse werknemers dat er last van heeft ruim onder het EU-gemiddelde.

In Nederland relatief minder gezichtsstoornissen en rugklachten

Gezichtsstoornissen en rugklachten door het werk vormen in Nederland juist een relatief klein aandeel van de arbeidsgerelateerde klachten (zie figuur 2). Alleen het Verenigd Koninkrijk heeft een lager percentage werknemers met die klachten (Eurofound, 2007a).

Aantal gediagnosticeerde beroepsziekten moeilijk te vergelijken

Het vergelijken van de Nederlandse en internationale cijfers over gediagnosticeerde werkgebonden aandoeningen is moeilijk. Onder meer de criteria voor diagnostiek en melding verschillen te veel. Het EU-brede onderzoek naar arbeidsomstandigheden van Eurofound geeft de beste indicatie van hoe Nederland er voor staat ten opzichte van andere landen (Eurofound, 2007a). Dit onderzoek vergelijkt echter alleen aandoeningen die mensen zelf rapporteren. Mensen hebben niet aangegeven of ze voor deze klachten onder behandeling zijn. Om monitoring van arbeid en gezondheid in Europa te verbeteren is het Workhealth project uitgevoerd. Binnen dit project zijn indicatoren voor werkgebonden gezondheidsmonitoring ontwikkeld (Kreis & Bödeker, 2004b).

In Nederland minder aandacht voor beroepsziekten dan elders in Europa

In Nederland is minder aandacht voor beroepsziekten dan in andere Europese landen. In Nederland maakt men met betrekking tot zorgverlening of de hoogte van arbeidsongeschiktheidsuitkering namelijk geen onderscheid tussen beroepsziekten of arbeidsgerelateerde ongevallen enerzijds en niet-arbeidsgerelateerde aandoeningen anderzijds. In veel andere Europese landen wordt in geval van een beroepsziekte of bedrijfsongeval specifieke zorg verleend of een schadevergoeding of arbeidsongeschiktheidsuitkering toegekend. Wanneer er sprake is van ziekte of ongeval met een oorzaak gelegen buiten het werk kan de toegang tot de zorg anders zijn of de hoogte van de arbeidsongeschiktheidsuitkering lager zijn.

In oude EU-lidstaten minder werknemers met gezondheidsklachten door het werk

In de oudere EU-lidstaten (EU-15) zijn gemiddeld minder werknemers met gezondheidsklachten door het werk dan in de nieuwe EU-lidstaten. Vooral in het westen en midden van Europa komen minder klachten voor. In Nederland, Ierland, het Verenigd Koninkrijk en Oostenrijk

ligt zowel het percentage werknemers met fysieke, als het percentage werknemers met psychische klachten onder het EU-gemiddelde. Griekenland telt het hoogste percentage klachten, zowel fysieke als psychische. In de verhouding tussen fysieke en psychische klachten bestaan opmerkelijke verschillen tussen een aantal landen. Bijvoorbeeld in Polen, Slovenië en Slowakije zijn hoge percentages werknemers met fysieke klachten, maar lage percentages met psychische klachten. Het omgekeerde geldt juist in Zweden (Eurofound, 2007a).

Zie ook: Zijn er er internationale verschillen in arbeidsomstandigheden?