Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Zoeken
Ziekten en aandoeningen

Definitie van incidentie en prevalentie in huisartsenregistraties

CMR-Nijmegen LINH RNH RNUH-LEO Transitieproject

CMR-Nijmegen

Algemeen

  • Voor de schattingen van de incidentie en prevalentie in het Kompas en de VTV 2010 is gebruikgemaakt van de gegevens uit het jaar 2007.
  • Het aantal persoonsjaren is berekend aan de hand van het aantal maanden dat personen stonden ingeschreven in de deelnemende praktijken. Elke maand dat iemand stond ingeschreven droeg deze voor één-twaalfde bij aan de noemer.

Definitie van incidentie en prevalentie

  • De incidentie is het aantal nieuwe gevallen van een ziekte (ziekte-episodes) dat in één jaar door de huisartsen wordt geregistreerd gedeeld door het aantal persoonsjaren van de totale praktijkpopulatie in dat jaar.
  • De jaarprevalentie is het aantal nieuwe en bestaande ziektegevallen (ziekte-episodes) binnen het registratiejaar gedeeld door het aantal persoonsjaren van de totale praktijkpopulatie in dat jaar.
  • De puntprevalentie is berekend door de incidentie van de jaarprevalentie af te trekken.

Naar boven

LINH

Algemeen

  • Voor de schattingen van de incidentie en prevalentie in het Kompas en de VTV 2010 zijn gegevens over het jaar 2007 gebruikt.
  • Het aantal persoonsjaren is geschat op basis van het aantal maanden dat een patiënt stond ingeschreven, bepaald aan de hand van declaraties. Elke maand dat iemand stond ingeschreven, droeg voor één-twaalfde bij aan de noemer.
  • Voor acute aandoeningen wordt alleen de incidentie gepresenteerd, voor chronische aandoeningen worden de puntprevalentie (personen) en de jaarincidentie (personen) gepresenteerd en voor subacute aandoeningen worden de jaarprevalentie (personen) en de incidentie (soms personen en soms episodes) gepresenteerd.

Definitie van incidentie en prevalentie

  • LINH is gebaseerd op een registratie van contacten. Bij ieder contact heeft de huisarts aangegeven of het ging om een nieuw of een bestaand gezondheidsprobleem. Contacten zijn samengevoegd in episodes via het programma Epicon (Biermans et al., 2008).
  • De incidentie is het aantal nieuwe zorgepisodes of nieuwe patiënten dat binnen een jaar door de huisartsen wordt geregistreerd, gedeeld door het aantal persoonsjaren. Bij het aantal zorgepisodes kan een persoon meerdere keren meetellen en bij patiënten kan een persoon maar één keer meetellen.
  • De jaarprevalentie is het aantal patiënten met één of meer nieuwe of reeds bestaande episodes in het betreffende jaar, gedeeld door het aantal persoonsjaren.
  • De puntprevalentie is geschat door de incidentie van de jaarprevalentie af te trekken. Doordat de populatie waarop de incidentie gebaseerd is niet gelijk is aan de populatie van de jaarprevalentie (omdat niet alle praktijken betrouwbaar waren voor incidentie) is de incidentie geschat/voorspeld met behulp van regressiemodellen voor incidentie. Er is een schatting gemaakt van de incidentie, zoals die zou zijn wanneer alle praktijken meegenomen waren voor de incidentie die meegenomen zijn voor de prevalentie. Deze geschatte incidentie is vervolgens van de jaarprevalentie afgetrokken.

Naar boven

RNH

Algemeen

  • Voor de schattingen van incidentie en prevalentie in het Kompas en de VTV 2010 is gebruikgemaakt van gegevens uit 2007.
  • Voor bijna alle ziekten in het Kompas is uitgegaan van 'actieve' problemen. Voor enkele ziekten zijn echter ook 'inactieve' problemen meegenomen: retinopathie, lawaai- of ouderdomsslechthorendheid en CHZ. Een probleem is actief als het op dat moment onder de aandacht van de huisarts of patiënt staat, bijvoorbeeld omdat de patiënt een behandeling volgt of de onderzoeken nog niet zijn afgerond, het probleem een progressief beloop heeft of omdat de patiënt onder regelmatige controle van de huisarts of een specialist staat.
  • Als een persoon direct overlijdt aan een aandoening, zonder dat bekend was dat die persoon die aandoening had, dan wordt de aandoening alsnog op de probleemlijst gezet. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een acuut hartinfarct of een beroerte. Deze patiënten tellen dan dus mee in de incidentie.

Defenitie van incidentie en prevalentie

  • De incidentie is het aantal personen dat in het betreffende kalenderjaar de ziekte nieuw krijgt en op de probleemlijst komt, gedeeld door de gemiddelde praktijkpopulatie (gemiddelde van de populatie op 1 januari en 31 december van het betreffende kalenderjaar).
  • De jaarprevalentie is de som van het aantal personen dat op 1 januari met een bepaalde aandoening op de probleemlijst staat en het aantal personen dat in het volgend kalenderjaar nieuw met de ziekte op de probleemlijst komt.
  • De puntprevalentie is het aantal patiënten met een bepaalde aandoening op de probleemlijst op 1 januari van een bepaald jaar gedeeld door de totale praktijkpopulatie op 1 januari van datzelfde jaar.

Naar boven

RNUH-LEO

Algemeen

  • Voor het Kompas en de VTV 2010 zijn de incidentie en prevalentie geschat op basis van gegevens uit 2007. Een jaar in het RNUH-LEO loopt van 1 januari tot en met 31 december (vóór 2005 liep een jaar van 1 augustus tot en met 31 juli).
  • Het aantal persoonsjaren is als volgt geteld: 1,0 voor personen die het gehele jaar in de praktijk waren ingeschreven, 0,5 voor nieuwe (vooral geboren), verhuisde en overleden personen en 0,25 voor personen die in hetzelfde onderzoeksjaar zowel nieuw zijn als verhuisd of overleden.
  • Voor acute aandoeningen wordt alleen de incidentie gepresenteerd (episodes), voor chronische aandoeningen worden de puntprevalentie (personen) en de jaarincidentie (personen) gepresenteerd en voor subacute aandoeningen worden de jaarprevalentie (personen) en de jaarincidentie (soms personen en soms episodes) gepresenteerd.
  • Er wordt gebruik gemaakt van de gegevens van de contactregistratie en van de probleemlijst. De cijfers uit de contactregistratie zeggen iets over het aantal patiënten dat in het afgelopen jaar voor de aandoening contact had met de huisarts, de cijfers uit de probleemlijst zeggen iets over het aantal patiënten waarbij de aandoening voor de huisarts een aandachtspunt is, maar waarvoor niet noodzakelijkerwijs onlangs contact was.

Definitie van incidentie en prevalentie

  • De incidentie op basis van de contactregistratie is het aantal nieuwe zorgepisodes of nieuwe patiënten dat binnen een jaar door de huisartsen wordt geregistreerd, gedeeld door het aantal persoonsjaren van de totale praktijkpopulatie van het betreffende jaar. Bij het aantal zorgepisodes kan een persoon meerdere keren meetellen en bij patiënten kan een persoon maar één keer meetellen.
  • De jaarprevalentie op basis van de contactregistratie is het aantal patiënten met één of meer nieuwe of reeds bestaande episodes binnen het onderzoeksjaar gedeeld door het aantal persoonsjaren van het betreffende jaar.
  • De incidentie op basis van de probleemlijst is het aantal nieuwe patiënten dat binnen een jaar door de huisartsen wordt geregistreerd op de probleemlijst, gedeeld door het aantal persoonsjaren van de totale praktijkpopulatie van het betreffende jaar.
  • De puntprevalentie op basis van de probleemlijst is het aantal patiënten op 1 januari op de probleemlijst, gedeeld door het aantal personen in de registratie op dat moment.
  • De jaarprevalentie op basis van de probleemlijst wordt geschat door de puntprevalentie op 1 januari en de jaarincidentie in het daaropvolgende jaar (1 januari tot en met 31 december) bij elkaar op te tellen.

Naar boven

Transitieproject

Algemeen

  • De schattingen van incidentie en prevalentie in het Kompas en de VTV 2010 zijn gemaakt op basis van gegevens uit 2007.
  • Het aantal persoonsjaren is per jaar bepaald. Het is het totaal aantal ingeschreven personen in de praktijken. Personen die slechts een gedeelte van het jaar stonden ingeschreven (geboren, overleden, verhuisd) tellen in het aantal persoonsjaren slechts voor het betreffende deel mee.

Definitie van incidentie en prevalentie

  • De incidentie is het aantal nieuwe episoden dat binnen een jaar door de huisarts wordt geregistreerd, gedeeld door het aantal persoonsjaren in dat jaar. Soms wordt niet het aantal zorgepisodes geteld maar het aantal patiënten met één of meer nieuwe zorgepisodes binnen een jaar. Een patiënt met twee zorgepisodes telt in dat geval maar één keer mee.
  • De jaarprevalentie is het aantal nieuwe en reeds bestaande zorgepisodes binnen het registratiejaar, gedeeld door het aantal persoonsjaren in het betreffende onderzoeksjaar.
  • De puntprevalentie is bepaald door de incidentie van de jaarprevalentie af te trekken.

Naar boven

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Biermans MCJ, Bakker DH de, Verheij RA, Gravestein JV, Linden MW van der, Vries Robbé PF de.Development of a case-based system for grouping diagnoses in general practice. Int.J.Med.Inform, 2008; 77: 431-9.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

CHZ
Coronaire hartziekten

Definities

Zorgepisode
De periode tussen het moment dat de patiënt voor het eerst geneeskundige hulp vraagt voor een bepaald gezondheidsprobleem en het laatste contact ervoor in het registratiesysteem.
Dungen C van den (RIVM). Definitie van incidentie en prevalentie in huisartsenregistraties. In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheid en ziekte\Ziekten en aandoeningen, 24 maart 2010.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.