Beschrijving van de gebruikte gegevensbronnen

Huisartsenregistratie

Gegevens over het aantal nieuwe gevallen (incidentie) van IAZ komen van een huisartsenregistratie, de Continue Morbiditeits Registratie Peilstations Nederland van het NIVEL (CMR-Peilstations). Hierbij moet worden opgemerkt dat naar schatting ongeveer 20% van de mensen met typische griepklachten de huisarts bezoekt (Friesema et al., 2009). Jonge kinderen komen naar verhouding het vaakst, iets oudere kinderen het minst vaak. De peilstationsgegevens zouden dus met een factor vijf vermenigvuldigd moeten worden om tot een schatting van de incidentie van IAZ in de bevolking te komen. Ook blijkt de incidentie van influenza-achtig ziektebeeld op basis van het aantal meldingen in de Grote Griepmeting op internet ongeveer tien keer zo hoog te zijn als de incidentie op basis van het aantal huisartsconsulten (Marquet et al., 2006; Friesema et al., 2009). Anderzijds blijkt uit het NIVEL/RIVM-surveillance (zie hiernaast) dat rond 30% van de gevallen van IAZ wordt veroorzaakt door het influenzavirus (Dijkstra et al., 2009a).

NIVEL/RIVM-surveillance van respiratoire virusinfecties

De huisartsen van het NIVEL-netwerk sturen in principe elke week respiratoire monsters (keel- en neuswat) van twee patiënten (1 volwassene en 1 kind) met een IAZ of een andere acute luchtwegaandoening naar het RIVM. Daar worden de monsters onderzocht op de aanwezigheid van influenzavirus (Wilbrink et al., 2001; Dijkstra et al., 2009a). Wanneer een monster positief is bevonden en is ge-(sub)typeerd, wordt het virus-isolaat voor verdere karakterisering doorgestuurd naar het Nationaal Influenza Centrum (locatie Erasmus Medisch Centrum Rotterdam).

CBS Doodsoorzakenstatistiek

De sterftecijfers zijn afkomstig van de CBS Doodsoorzakenstatistiek.

Cijfers per seizoen; niet per jaar

De cijfers voor influenza worden vaak per seizoen weergegeven en niet per jaar. De WHO hanteert voor influenza voor het begrip ‘seizoen’ de periode van 1 juli tot en met 30 juni. Het voordeel van seizoencijfers is dat er niet twee epidemieën in één seizoen vallen of dat één epidemie over twee kalenderjaren wordt verdeeld. Bij jaarcijfers kan dat wel gebeuren wat tot een vertekend beeld leidt.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

CBS Doodsoorzakenstatistiek. Gegevens omtrent de doodsoorzaken van alle in Nederlandse bevolkingsregisters ingeschreven overledenen.
CMR-Peilstations. Continue Morbiditeits Registratie Peilstations Nederland (NIVEL)

Literatuur

Dijkstra F, Brandsema P, Van Gageldonk-Lafeber AB, Van der Hoek W. Jaarrapportage surveillance respiratoire infectieziekten 2008. RIVM-rapport nr. 210231004. 2009a.
Friesema IH, Koppeschaar CE, Donker GA, Dijkstra F, Van Noort SP, Smallenburg R, et al.Internet-based monitoring of influenza-like illness in the general population: experience of five influenza seasons in The Netherlands. Vaccine, 2009; 27(45): 6353-7.
Marquet RL, Bartelds AI, van Noort SP, Koppeschaar CE, Paget J, Schellevis FG, van der Zee J.Internet-based monitoring of influenza-like illness (ILI) in the general population of the Netherlands during the 2003-2004 influenza season. BMC Public Health 2006; 6: 242
Wilbrink B, Lexmond P, Nat H van der, Brandhof WE van den, Boswijk H, Heijnen MLA.Influenzavirus-detectie: PCR versus viruskweek. Infectieziekten Bulletin 2001; 10: 365-367.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

IAZ: Influenza-achtig ziektebeeld
NIVEL: Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg; URL: http://www.nivel.nl
RIVM: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu; Bilthoven. Email: info@rivm.nl, URL: http://www.rivm.nl
WHO: World Health Organization; Wereldgezondheidsorganisatie. URL: http://www.who.int

Gijsen, R. (RIVM), Poos MJJC (RIVM), Harbers MM (RIVM). Beschrijving van de gebruikte gegevensbronnen. In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheid en ziekte\Ziekten en aandoeningen\Ademhalingswegen\Influenza, 18 juni 2010.