Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid

Chronische obstructieve longziekten (COPD)

Kort en bondig

De ziekte, de determinanten en de zorg voor de patiënt

Omvang van het probleem

Geografische verschillen

Kijk ook eens bij:

Kijk ook eens bij andere websites:

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Baan CA, Hutten JH, Rijken PM. Afstemming in de zorg. Een achtergrondstudie naar de zorg voor mensen met een chronische aandoening. RIVM-rapport nr. 282701005. Bilthoven: RIVM/NIVEL,2003.
  • Burney P, Chinn S, Jarvis D, Luczynska C, Lai E.Variations in the prevalence of respiratory symptoms, self-reported asthma attacks, and use of asthma medication in the European Community Respiratory Health Survey (ECRHS). On behalf of the ECRHS. Eur Resp J 1996; 9: 687-695.
  • Diemen CC van, Postma DS, Vonk JM, Bruinenberg M, Schouten JP, Boezen HM.A disintegrin and metalloprotease 33 polymorphisms and lung function decline in the general population. Am J Respir Crit Care Med, 2005; 172: 329-333.
  • Edlinger M, Hoeymans N, Tijhuis M, Feskens EJM.De kwaliteit van leven (RAND-36) in twee Nederlandse populaties. Tijdschr Soc Gezondheidsz, 1998; 76: 211-9.
  • Fisher PH, Ameling CB, Marra M. Air pollution and daily mortality in the Netherlands over the period 1992-2002. RIVM-rapport nr. 630400002. 2005.
  • Haes JCJM de, Sprangers MAG, Regt HB de, et al.Adaptieve opgaven bij chronische ziekte. Den Haag: NWO, Gebied Medische Wetenschappen, 1997.
  • Harmsen C, Hoogenboezem J. Forse daling sterfte in 2004. CBS Webmagazine, 14 februari 2005. Voorburg/Heerlen: CBS,2005.
  • Heederik D, Pouwels H, Kromhout H, Kromhout D.Chronic non-specific lung disease and occupational exposures estimated by means of a job exposure matrix: the Zutphen Study. Int J Epidemiol 1989; 18: 382-389.
  • Heijmans MJWM, Rijken PM.Kerngegevens Zorg - 2003, monitor zorg- en leefsituatie van mensen met astma en mensen met COPD. Utrecht: NIVEL, 2004.
  • Heijmans MJWM, Spreeuwenberg P, Rijken PM.Monitor Zorg- en Leefsituatie van mensen met astma en mensen met COPD, Trends en ontwikkelingen over de periode 2001 – 2004. Utrecht: NIVEL, 2005a.
  • Heijmans MJWM, Rijken PM.Monitor zorg- en leefsituatie van mensen met astma en COPD. Patiëntenpanel Chronisch Zieken. Utrecht: NIVEL, 2003.
  • Hoogendoorn EJI, Feenstra TL, Rutten-van Mölken MPMH. Inventarisatie van het gebruik en de kosten van zorg voor astma en COPD in Nederland. RIVM-rapport nr. 260604001. Bilthoven: RIVM,2004b.
  • Katsouyanni K, Touloumi G, Spix C, Schwartz J, Balducci F, Medina S, et al.Short term effects of ambient sulphur dioxide and particulate matter on mortality in 12 European cities: results fron rime series data from the APHEA project. BMJ, 1997; 314: 1658-63
  • Kerkhof M, Graaf A de, Droste JHJ, Cardynaals RLLM, Monchy JGR, Rijcken B.Prevalentie van astmatische klachten in drie regio's in Nederland. Tijdschr Soc Gezondheidsz 1994; 72: 181-185.
  • Maillé AR, Kaptein AA.Omgaan met CARA. Sociaal-wetenschappelijk CARA-onderzoek: op weg naar de toekomst. Leusden: Nederlands Astma Fonds, 1991.
  • Manen JG van, Bindels PJE, Dekker FW, IJzermans CJ, Bottema BJAM, Zee JS van der.Added value of co-morbidity in predicting health-related quality of life in COPD patients. Respiratory Medicine 2001; 95: 496-504.
  • Pauwels RA, Buist SA, Calverley PMA, Jenkins CR, Hurd SS.Global Strategy for the diagnosis, management, and prevention of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. NHLBI/WHO Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) Workshop Summary. Am J Respir Crit Care Med, 2001; 163: 1256-1276.
  • Poos MJJC, Smit JM, Groen J, Kommer GJ, Slobbe LCJ. Kosten van ziekten in Nederland 2005. RIVM-rapport nr. 270751019. Bilthoven: RIVM,2008.
  • Rijcken B, Kerkhof M, Graaf A de, Boezem HM, Droste JHJ, Kremer AM.Europees Luchtweg Onderzoek Nederland (ELON). Groningen: Rijksuniversiteit Groningen, 1996.
  • Rijken PM, Foets M, Peters L, Bruin AF de, Dekkers J.Patiëntenpanel chronisch zieken: kerngegevens 1998. Utrecht: NIVEL, 1999.
  • Samet JM.Involuntary exposure to tabacco smoke: special review. Annals of Sports Medicine 1988; 4(1); 1-15.
  • Schrier AC, Dekker FW, Kaptein AA, Dijkman JH.Quality of life in elderly patients with chronic nonspecific lungdisease seen in family practice. Chest 1990; 98: 894-99.
  • Stichting Kwaliteit COPD.Richtlijn ketenzorg COPD. Alphen aan den Rijn: Van Zuiden Communications B.V., 2005.
  • Sunyer J, Antó JM, Tobias A, Burney P.Generational increase of self-reported first attack of asthma in fifteen industrialized countries. For the European Community Respiratory Health Study -ECRHS-. Eur Resp J, 1999; 14 (4 ): 885-891.
  • Tabak C, Smit HA. De morbiditeit van astma en COPD in Nederland; leemtes in kennis gevuld. RIVM-rapport nr. 260855005. Bilthoven: RIVM,2002.
  • Tabak C, Tijhuis MAR. De gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven bij astma en COPD vergeleken met andere groepen in Nederland. Deel 2. RIVM-rapport nr. 260853002. Bilthoven: RIVM,2002.
  • Vandevoorde J, Verbanck S, Gijssels L, Schuermans D, Devroey D, Backer J de, et al.Early detection of COPD: A case finding study in general practice. Respiratory Medicine, 2007; 101: 525-530.
  • Watson L, Boezen HM, Postma DS.Differences between males and females in the natural history of asthma and COPD. Eur Respir Mon, 2003; 25: 50-73.
  • Wijnhoven HA, Krijgsman DMW, Hesselink AE, Penninx WJH, Haan M de.Determinants of different dimensions of disease severity in asthma and COPD: pulmonary function and health related quality of life. Chest 2001; 119: 1034-42.
  • Wouters EF.The burden of COPD in The Netherlands: results from the Confronting COPD survey. Respir Med, 2003; 97 Suppl C: S51-9.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

COPD
Chronic obstructive pulmonary disease
Chronische obstructieve longziekten.
EQ-5D
EuroQol (5 Dimensies)
Vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. Het instrument meet, zoals de naam al zegt, 5 dimensies (mobiliteit, zelfzorg, dagelijkse activiteiten, pijn/andere klachten, angst/depressie). Elke dimensie bestaat uit één item waarbij drie niveaus worden onderscheiden (geen problemen, enige problemen, veel problemen).
EU
Europese unie
GLAS
Groningen longitudinal aging study
ICD
International Classification of Diseases
Internationale classificatie van ziekten.
ICPC
International classification of primary care
SF-24
Medical Outcomes Study 24-Item Short Form Health Survey
Variant van de SF 20 en SF-36 (zie aldaar), een vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. De SF-24 bestaat uit 7 dimensies: fysiek functioneren, rolbeperkingen, pijn, algemene gezondheidsbeleving, vitaliteit, sociaal functioneren, en geestelijke gezondheid.
SF-36
Medical Outcomes Study 36-Item Short Form Health Survey
Vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. Het instrument bestaat uit 8 dimensies: fysiek functioneren, rolbeperkingen door fysieke gezondheidsproblemen, pijn, algemene gezondheidsbeleving, vitaliteit, sociaal functioneren, rolbeperkingen door emotionele problemen, en geestelijke gezondheid. Deze 8 dimensies kunnen bovendien gesommeerd worden in een lichamelijke en een psychische hoofddimensie

Definities

Primaire doodsoorzaak
De ziekte of de gebeurtenis waarmee de aaneenschakeling van gebeurtenissen die tot de dood leidde, startte. Men spreekt hierbij wel van de onderliggende ziekte of het grondlijden (Bron: CBS).