Achtergronden en details bij cijfers over astma uit huisartsenregistraties

Meerdere oorzaken voor verschillen in de cijfers

De prevalentie- en incidentiecijfers op basis van verschillende huisartsenregistraties variëren vaak aanzienlijk. De oorzaak kan zijn dat het voorkomen van ziekten in de praktijkpopulaties verschilt, maar het kan ook het gevolg zijn van verschillen in de algemene werkwijze van de registraties en de wijze waarop prevalentie- en incidentiecijfers worden berekend. Bovendien kunnen registraties voor bepaalde ziekten specifieke (al dan niet vastgelegde) regels hanteren. Daarom zijn hieronder allereerst de kenmerken van astma beschreven en de kenmerken van de gebruikte huisartsenregistraties. Daarbij gaat het om kenmerken die van invloed zijn op de wijze waarop huisartsen astma registreren.

Kenmerken van astma in de huisartspraktijk

Astma is een chronische luchtwegziekte met een wisselende klachtenpatroon. Meestal heeft de patiënt hiervoor regelmatig contact met de huisarts, echter soms wordt de zorg geheel overgenomen door de longarts of kinderarts. Soms wordt alleen de diagnostiek gedaan door de specialist. Het maken van een onderscheid tussen astma en COPD is vaak lastig en soms ook tussen astma en luchtweginfecties. Sommige huisartsen zijn mogelijk meer geneigd een klachtcode als hoesten, piepende ademhaling en benauwdheid te registreren in plaats van de ziektediagnose astma.

Specifiek regels van de registraties voor het vastleggen van astma

Hieronder worden enkele specifieke regels vermeld die de registraties hanteren bij het vastleggen van astma. Algemene gegevens over de registraties worden zichtbaar als u op de desbetreffende registratie in tabel 1 klikt.

CMR-Nijmegen e.o. (2000-2004)

• Elk jaar wordt overwogen of de astma-diagnose (prevalentie) nog steeds geldig is.

LINH, 2004

• Geen opmerkingen

RNH-Limburg (2001-2004)

• Het RNH gaat uit van probleemlijsten. Over het algemeen worden daarop alleen langdurige problemen geregistreerd.
• Wanneer astma als chronisch probleem is geregistreerd en de klachten bij de patiënt verminderen, blijft de aandoening toch vaak als prevalent probleem geregistreerd staan.

RNUH-LEO (augustus 2001 - juli 2004)

• Er zijn twee soorten cijfers: die gebaseerd zijn op de contactregistratie en die gebaseerd zijn op probleemlijsten.
• Wanneer astma als chronisch probleem is geregistreerd en de klachten bij de patiënt verminderen, blijft de aandoening toch vaak als prevalent probleem geregistreerd staan.
• De cijfers volgens de contactregistratie geven aan van hoeveel personen bij de huisarts bekend is dat ze in een recente periode klachten hadden van hun astma en/of er zorg voor ontvingen, de cijfers volgens de probleemlijst geven aan van hoeveel personen bij de huisarts bekend is dat ze astma hebben welke medische aandacht verdient (maar die mogelijk recent niet gepaard ging met klachten of waarvoor niet recent zorg nodig was).

Transitieproject (2000-2004)

• Alleen als er medische bemoeienis is, blijft astma als prevalent geregistreerd.