Vroeggeboorten: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

Percentage vroeggeboorten in Nederland gemiddeld in EU

In 2004 werd gemiddeld 7,1% van alle levendgeborenen in de EU-25 plus Noorwegen, geboren bij een zwangerschapsduur van 22 tot 37 weken. Dit blijkt uit de tweede Peristat-studie (Tamminga et al., 2009). In Nederland lag het percentage met 7,4% dicht bij het gemiddelde. In Litouwen, Ierland en Finland was het percentage lager en in acht andere landen hoger dan het gemiddelde. In Tsjechië komt vroeggeboorte tot 37 weken het meest voor (12,2%) (Tamminga et al., 2009). In de Verenigde Staten is het percentage vroeggeboorten met 12-13% beduidend hoger dan gemiddeld in de EU (Goldenberg et al., 2008).

Grote verschillen in aantal zeer vroeggeborenen

Internationaal bestaan er grote verschillen in de percentages kinderen die geboren worden tussen de 22ste en 32ste zwangerschapsweek (zeer vroeg geborenen). Van alle levendgeborenen in de Peristat-studie is gemiddeld 1% geboren vóór 32 weken zwangerschap. In Nederland ligt dit percentage op 1,1%; in Duitsland, Oostenrijk, Engeland en Wales ligt dit percentage hoger (Tamminga et al., 2009).

Vergelijkbare verschillen zijn gevonden in de MOSAIC-studie, waarbij in 2003 in tien Europese regio’s gegevens verzameld zijn over vroeggeboorte na een zwangerschapsduur van 22 tot 32 weken. Gemiddeld komt 1% van de kinderen bij deze termijn ter wereld. De variatie is groot: in enkele Engelse regio’s gaat het om 1,3% van alle levendgeborenen, in Nederland om 0,8% (Zeitlin et al., 2005; Zeitlin et al., 2008). Wanneer ook de doodgeborenen worden meegeteld, werd gemiddeld 1,3% van alle kinderen geboren tussen de 22ste en 32ste zwangerschapsweek, met een variatie van 1,7% in enkele Engelse regio’s tot 1,1% in Nederland (Zeitlin et al., 2008). De Nederlandse gegevens zijn afkomstig uit de perinatologische centra van Nijmegen en Utrecht (Gerrits-Kuiper et al., 2008).

Nederlandse sterftecijfers hoger bij vroeggeborenen jonger dan 32 weken

De sterfte onder kinderen geboren voor de 32ste zwangerschapsweek is in Nederland hoger dan gemiddeld in de MOSAIC-studie. Gemiddeld overleed 14,2% van de gehele groep die geboren is tussen de 22 en 32 weken. Dit varieerde van 7,3% in de deelstaat Hesse in Duitsland tot 21% in de deelnemende Nederlandse en Poolse regio’s (Zeitlin et al., 2008).

De verschillen tussen de extreem/zeer vroeg geboren kinderen (vóór 28 weken zwangerschap) en de minder vroeg geboren kinderen zijn groot. Bij kinderen die geboren zijn tussen de 22 en 28 weken was het percentage overleden kinderen in de MOSAIC-studie gemiddeld 36,3%. De sterfte was het hoogst in Nederland (57,9% van alle kinderen geboren vóór 28 weken zwangerschap). De sterfte onder kinderen geboren ná 28 weken zwangerschap lag veel lager (gemiddeld 5,2%). De variatie in deze groep was kleiner: 3 tot 9,6% van de kinderen geboren tussen 28 en 32 weken zwangerschap overleed. In deze leeftijdsgroep kwam de sterfte in Nederland (6,6%) overeen met het gemiddelde (Zeitlin et al., 2008).

Geen duidelijke definitie van NICU-zorg

Vanaf midden jaren zeventig van de vorige eeuw worden te vroeg geboren kinderen in Scandinavische landen opgevangen in gespecialiseerde perinatologische centra. Nederland volgde dit voorbeeld, wat in 1987 werd geformaliseerd (zie: Welke zorg gebruiken patiënten en wat zijn de kosten?). In Frankrijk, Denemarken en Polen duurde dit tot midden jaren negentig (Blondel et al., 2009). In 2003 was er nog geen internationale consensus over de eisen waaraan een NICU moet voldoen, zoals het minimum aantal opnamen, de beschikbaarheid van verschillende behandelingsmogelijkheden of de continue aanwezigheid van een neonatoloog (Van Reempts et al., 2002).