Ziektelast in DALY's: Welke verschillen zijn er tussen leeftijdsgroepen?

Bijna helft van ziektelast bij ouderen

Van de totale ziektelast in 2007 was 10% te vinden bij kinderen en jongeren (0-24 jaar), 43% bij volwassenen (25-64 jaar), en 47% bij ouderen (65 jaar en ouder); zie figuur 1. Hierbij is uitgegaan van de ziektelast van de 56 geselecteerde aandoeningen. Hierdoor zijn de resultaten voor sommige leeftijdsgroepen minder volledig dan voor andere leeftijdsgroepen.

Bij het interpreteren van deze resultaten speelt de bevolkingsopbouw een grote rol. De groep van jongvolwassenen en mensen van middelbare leeftijd is namelijk het grootst. Wanneer wordt gecorrigeerd voor het effect van de bevolkingopbouw, door DALY's per 1.000 personen weer te geven, valt direct op dat de ziektelast zeer sterk toeneemt met de leeftijd (zie figuur 2).

Figuur 1: Verdeling van de ziektelast (absoluut) over leeftijdsgroepen in 2007.

Meeste ziektelast bij kinderen door aangeboren afwijkingen

De ziekten die bij kinderen de meeste ziektelast (in DALY 's) met zich meebrengen zijn aangeboren afwijkingen van het hartvaatstelsel en het centrale zenuwstelsel, verstandelijke handicaps, privé- en verkeersongevallen, infecties van de onderste luchtwegen, astma, angststoornissen, eczeem en alcoholafhankelijkheid (zie figuur 3; verstandelijke handicap maakt deel uit van de aangeboren afwijkingen).

Bij kinderen (0-14 jaar) worden de verloren levensjaren grotendeels bepaald door aangeboren afwijkingen en ongevallen. Infectieziekten zijn ook een belangrijke doodsoorzaak op de kinderleeftijd. Voor de ziektejaarequivalenten spelen veel verschillende hoofdgroepen van ziekten een rol. Behalve de drie hiervoor genoemde ziektegroepen, zijn ook de ziekten van de ademhalingswegen (met name astma), huidziekten (eczeem) en psychische stoornissen van belang.

Onderschatting van ziektelast van kanker bij kinderen

Deze resultaten hebben betrekking op de 56 ziekten waarvoor DALY 's berekend zijn. Hierdoor zijn de resultaten voor sommige leeftijdsgroepen minder volledig dan voor andere leeftijdsgroepen. Voor kanker zijn bijvoorbeeld met name die soorten geselecteerd die bij volwassenen en ouderen veel voorkomen. Dit betekent een onderschatting van de ziektelast van kanker bij kinderen en jongeren.

Meeste ziektelast bij jongeren veroorzaakt door psychische stoornissen

De meeste ziektelast bij jongeren wordt veroorzaakt door psychische stoornissen (zie figuur 3). De ziekten die bij jongeren de meeste ziektelast in DALY 's veroorzaken zijn depressie, angststoornissen, alcoholafhankelijkheid, letsel door verkeersongevallen, sportblessures, verstandelijke handicaps en suïcide(poging).

Jongeren (15-24 jaar) verliezen verreweg de meeste levensjaren aan ongevalsletsel en psychische stoornissen (inclusief suïcide). Deze twee ziektegroepen zijn verantwoordelijk voor ongeveer 80% van de sterfte (van de 56 hier geselecteerde ziekten). Psychische stoornissen zijn ook verantwoordelijk voor de bulk aan ziektejaarequivalenten. Een groot deel hiervan, met name bij jongens, is afhankelijkheid van alcohol, zoals gemeten met behulp van de CIDI-vragenlijst.

Psychische stoornissen veroorzaken meeste ziektelast bij jongvolwassenen

De ziekten die bij jongvolwassenen de meeste ziektelast in DALY 's veroorzaken zijn de psychische stoornissen (zie figuur 3): angststoornissen, depressie en suïcide(poging). Op de vierde en vijfde plaats volgen letsel door verkeersongevallen en privé-ongevallen.

Bij jongvolwassenen (25-44 jaar) zijn nog steeds ongevallen en suïcide belangrijke doodsoorzaken, maar daarnaast veroorzaken ook kanker en hart- en vaatziekten een groot deel van de verloren levensjaren (respectievelijk 28% en 15%). Omdat de totale ziektelast in deze leeftijdsgroep voor slechts een klein deel (34%) uit verloren levensjaren bestaat, zijn deze groepen van aandoeningen in de DALY 's minder goed terug te vinden.

Meeste ziektelast bij personen van middelbare leeftijd veroorzaakt door nieuwvormingen

De meeste ziektelast bij personen van middelbare leeftijd wordt veroorzaakt door de ziektegroepen nieuwvormingen, psychische stoornissen en hart- en vaatziekten (zie figuur 3). De ziekten die op middelbare leeftijd de meeste ziektelast veroorzaken zijn coronaire hartziekten, longkanker, diabetes, angststoornissen, depressie, beroerte en borstkanker.

De belangrijkste doodsoorzaken bij personen van middelbare leeftijd (45-64 jaar) zijn te vinden in de ICD-hoofdgroepen kanker en hart- en vaatziekten.

De meeste ziektejaarequivalenten zijn toe te schrijven aan psychische stoornissen, maar ook ziekten van het bewegingsstelsel en hart- en vaatziekten zijn verantwoordelijk voor een substantieel deel van de ziektejaarequivalenten.

Hart- en vaatziekten veroorzaken meeste ziektelast bij ouderen

Hart- en vaatziekten veroorzaken bij ouderen de meeste ziektelast (zie figuur 3). De ziekten die bij ouderen de meeste ziektelast veroorzaken zijn coronaire hartziekten, beroerte, COPD, dementie, diabetes mellitus, artrose, gezichtsstoornissen en hartfalen.

Ook bij ouderen (65-plussers) zijn hart- en vaatziekten en kanker verantwoordelijk voor de meeste verloren levensjaren. In vergelijking met mensen van middelbare leeftijd worden hart- en vaatziekten procentueel gezien echter belangrijker naarmate de leeftijd vordert, terwijl het aandeel van kanker relatief afneemt met de leeftijd. Hart- en vaatziekten bepalen 21% van de verloren levensjaren in de groep 45-64 jaar en dit percentage loopt op naar 37% bij de groep van 75 jaar en ouder. Aan de andere kant neemt het aandeel van de verloren levensjaren dat veroorzaakt wordt door kanker af van 52% bij mensen van middelbare leeftijd tot 22% in de oudste groep (75+).

De meeste ziektejaarequivalenten bij ouderen worden bepaald door hart- en vaatziekten, psychische stoornissen, ziekten van het bewegingsstelsel en ziekten van het zenuwstelsel en zintuigen (met name de gehoor- en gezichtsstoornissen).