Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Sterfte rond de geboorte

Sterfte rond de geboorte samengevat

In 2009 stierven 1.054 kinderen voor of na de geboorte

In 2009 werden 184.915 kinderen levend geboren en kwamen 648 kinderen na een zwangerschap van meer dan 24 weken levenloos ter wereld. Er stierven 711 kinderen in het eerste levensjaar, van hen overleden er 528 in de eerste vier weken. Bij 19 kinderen was wiegendood de doodsoorzaak. In 2009 overleden 9 vrouwen aan de gevolgen van zwangerschap, baring of kraambed.

Daling van de sterfte rond geboorte sinds jaren vijftig

Sinds de jaren vijftig daalt de sterfte rond de geboorte. De dalende trends in de sterfte voor en kort na de geboorte (perinatale sterfte) en in het eerste levensjaar (zuigelingensterfte) zijn in de tweede helft van de jaren negentig afgevlakt. In andere Europese landen is de perinatale sterfte sterker gedaald. Nederland heeft hierdoor een relatief hoge sterfte in vergelijking met andere landen in de Europese Unie.

In 2009 was er in Nederland sprake van een daling van de perinatale sterfte (vanaf 24 en 28 weken zwangerschap). De sterfte in het eerste levensjaar (zuigelingensterfte) is in 2009 gelijkgebleven ten opzichte van 2008.

De daling van de sterfte aan wiegendood is – na een sterke daling eind jaren tachtig – gestabiliseerd op een laag peil. Tot de jaren zeventig is de moedersterfte gedaald. Sindsdien schommelt de moedersterfte.

Risico’s op sterfte rond geboorte toegenomen

Sommige factoren verhogen het risico op sterfte rond de geboorte. In Nederland neemt een aantal van deze risicofactoren toe, zoals:

  • het aantal vrouwen met een relatief hoge leeftijd bij de geboorte van hun kind en de daarmee samenhangende verhoogde kans op meerlinggeboorte
  • het aandeel geboorten bij allochtone moeders
  • het aantal vrouwen met overgewicht

Gezondheidswinst mogelijk

Er zijn in Nederland verbeteringen mogelijk in de zorg en preventie rond zwangerschap en geboorte, onder andere in de voorlichting van aanstaande moeders over risicofactoren voor sterfte rond de geboorte. Dit geldt vooral voor zorg aan vrouwen van allochtone afkomst.

Via audit van perinatale en maternale sterfte kunnen verbeterpunten geïdentificeerd worden. De audit perinatale sterfte is op 1 januari 2010 van start gegaan.

In 2009 heeft de 'Stuurgroep zwangerschap en geboorte' voorstellen gedaan voor de optimalisering van de zorg rond zwangerschap en geboorte. Dit moet leiden tot vermindering van de perinatale sterfte en morbiditeit.

.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.6.1, 31 januari 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.