Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Levensverwachting
Geografische verschillen

Levensverwachting: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

Huidige levensverwachting Trends in levensverwachting

Huidige levensverwachting

Levensverwachting Nederlandse man één van de hoogste in de EU

De levensverwachting bij geboorte voor Nederlandse mannen was 79,5 jaar in 2011 en daarmee één van de hoogste in de Europese Unie (EU). Alleen Cyprus, Italië en Zweden scoren hoger. De levensverwachting voor Nederlandse mannen is ongeveer twee jaar hoger dan het EU-gemiddelde. Het verschil tussen de oude en de nieuwe EU-landen is groot. De levensverwachting voor mannen in Litouwen en Letland is met respectievelijk 68,0 en 68,6 jaar ruim tien jaar korter dan voor Nederlandse mannen (zie figuur 1).

Roken belangrijke factor voor de levensverwachting

Een belangrijke factor die invloed heeft op de levensverwachting is roken. Een groot deel van de totale sterfte (vooral voor mannen) wordt verklaard door rooktrends in het verleden. Het percentage rokers in Nederland is bijna de hele twintigste eeuw hoger geweest dan in andere Europese landen.

Zie ook: Icoon: Interne verwijzing naar onderwerpRoken

Levensverwachting Nederlandse vrouw gemiddeld in de EU

De levensverwachting bij geboorte voor Nederlandse vrouwen is met 83,2 jaar in 2011 gelijk aan het EU-gemiddelde (zie figuur 2). Nederlandse vrouwen doen het dus relatief slechter dan mannen in Europa. Spanje, Frankrijk en Italië hebben de hoogste levensverwachting voor vrouwen. De levensverwachting in deze landen is ongeveer twee jaar hoger dan in Nederland. Voor vrouwen in Roemenië (77,6) en Bulgarije (77,9) is de levensverwachting het laagst van de EU.

Door een andere berekeningswijze (Verschuuren et al., 2012) wijken de hier genoemde WHO-HFA-cijfers voor Nederland iets af van de nationale schattingen in het document Icoon: Interne link naar documentWat is in Nederland de levensverwachting?

Zie ook:

Naar boven

ECHI-indicator

ECHI indicatoren (European Community Health Indicators) worden gebruikt om de volksgezondheid in de EU te monitoren en te vergelijken. Het Kompas maakt bij de internationale vergelijkingen waar mogelijk gebruik van ECHI. Deze grafiek gaat over ECHI indicator 10. Life expectancy (Pdf, 1,71 MB).

Figuur 1: EU-landen met de hoogste en de laagste levensverwachting bij geboorte in 2011, mannen (Bron: WHO-HFA, 2014).

EU-landen met de hoogste en de laagste levensverwachting bij geboorte in 2011, mannen

ECHI-indicator

ECHI indicatoren (European Community Health Indicators) worden gebruikt om de volksgezondheid in de EU te monitoren en te vergelijken. Het Kompas maakt bij de internationale vergelijkingen waar mogelijk gebruik van ECHI. Deze grafiek gaat over ECHI indicator 10. Life expectancy (Pdf, 1,71 MB).

Figuur 2: EU-landen met de hoogste en de laagste levensverwachting bij geboorte in 2011, vrouwen (Bron: WHO-HFA, 2014).

EU-landen met de hoogste en de laagste levensverwachting bij geboorte in 2011, vrouwen

Naar boven


Trends in levensverwachting

Levensverwachting Nederlandse man stijgt iets sneller dan EU-gemiddelde

In 2000 was de levensverwachting in Nederland voor mannen anderhalf jaar hoger dan het gemiddelde in de EU. In 2011 is dit verschil opgelopen tot twee jaar (zie figuur 3). De ontwikkeling van de levensverwachting van mannen in de tien nieuwe EU-landen die in 2004 zijn toegetreden tot de EU, ligt enkele jaren achter op de levensverwachting van mannen in de rest van de EU, maar de levensverwachting stijgt er gestaag sinds de val van de muur (1989) en de ontbinding van de Sovjet-Unie begin jaren negentig. Ondanks deze gestage stijging blijft de achterstand met de ‘oude’ EU-landen substantieel.

Figuur 3: Trend in levensverwachting bij mannen in de periode 1985-2011 voor Nederland, en voor het gemiddelde van de EU. De spreiding van alle EU-landen is weergegeven in grijs (Bron: WHO-HFA, 2014).

Trend in levensverwachting bij mannen in de periode 1985-2011 voor Nederland en voor het gemiddelde van de EU

Levensverwachting Nederlandse vrouwen gaat gelijk op met EU-gemiddelde

Tussen 2000 en 2011 ging de levensverwachting bij geboorte voor vrouwen gelijk op met het gemiddelde van de EU. De levensverwachting in Nederland is net als die in de EU in de periode 2000-2011 met ongeveer 2,5 jaar gestegen en daarmee net weer boven het EU-gemiddelde uitgekomen. In 1970 werden Nederlandse vrouwen nog het oudst van Europa. In de periode 1980-2000 stagneerde de levensverwachting bij vrouwen in Nederland. Dit terwijl het gemiddelde voor de EU in die periode gestaag bleef stijgen (zie figuur 4 ).

Figuur 4: Trend in levensverwachting bij vrouwen in de periode 1985-2011 voor Nederland, en voor het gemiddelde van de EU. De spreiding van alle EU-landen is weergegeven in grijs (Bron: WHO-HFA, 2014).

Trend in levensverwachting bij vrouwen in de periode 1985-2011 voor Nederland en voor het gemiddelde van de EU

Naar boven

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

EU
Europese unie
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.17, 23 juni 2014
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.