Gezonde levensverwachting: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

Gezonde levensverwachting Nederlandse mannen vergeleken met andere EU-landen hoog, vrouwen gemiddeld

De 'gezonde levensverwachting bij geboorte' (berekend als HLY, Healthy Life Years) van Nederlandse mannen (65,7 jaar) is in vergelijking met EU-27 landen hoog, terwijl Nederland voor vrouwen (63,7 jaar) de middenmoot aanvoert (Eurostat, 2009). In de EU varieert de HLY bij geboorte van 49,5 voor Estse mannen tot 69,0 voor Maltese mannen en van 53,7 voor Letse vrouwen tot 70,8 voor Maltese vrouwen (zie figuur 1).

Verschil in vraagstelling veroorzaakt verschil in percentages voor Nederland

Door verschillen in vraagstelling tussen de bepaling van de HLY en de levensverwachting zonder lichamelijke beperkingen op basis van de Nederlandse POLS, gezondheid en welzijn, verschillen de hier gepresenteerde Nederlandse cijfers van die in het document Wat is de gezonde levensverwachting van de bevolking in Nederland?

Zie ook: Achtergrondgegevens bij internationale verschillen in gezonde levensverwachting

Europese mannen en vrouwen leven even lang in goede gezondheid

Europese mannen en vrouwen leven ongeveer even lang in goede gezondheid. Vrouwen leven weliswaar langer dan mannen, maar de HLY voor mannen en vrouwen verschilt niet veel van elkaar. Het betekent dat het aantal jaren dat vrouwen langer leven dan mannen over het algemeen in ongezondheid wordt doorgebracht (Eurostat, 2009). De HLY voor Nederlandse mannen is iets hoger dan voor Nederlandse vrouwen. Ook in de Scandinavische landen, Duitsland, Portugal, Cyprus, Spanje en België is de HLY van mannen iets hoger of gelijk aan die van vrouwen.

Nederlandse gezonde levensverwachting op 65-jarige leeftijd is hoog binnen de Europese Unie

De gezonde levensverwachting (HLY) op 65-jarige leeftijd is zowel voor Nederlandse mannen (11,2 jaar) als voor vrouwen (12,1 jaar) hoog. In de EU is de resterende gezonde levensverwachting op 65-jarige leeftijd het hoogst voor mannen (12,8 jaar) en vrouwen (13,8 jaar) in Zweden en het laagst voor mannen in Estland (3,5 jaar) en vrouwen in Estland en Slowakije (4,1 jaar) (zie figuur 2; Eurostat, 2009). Net als bij geboorte is ook met 65 jaar de levensverwachting voor vrouwen hoger dan voor mannen, terwijl de gezonde levensverwachting ongeveer gelijk is voor mannen en vrouwen (Eurostat, 2009). De variatie tussen landen in gezonde levensverwachting op 50-jarige leeftijd is ook groot. Het bruto binnenlands product en de uitgaven aan zorg voor ouderen hebben mogelijk een gunstige invloed op de gezonde levensverwachting op 50-jarige leeftijd (Jagger et al., 2008).

Gezonde levensverwachting in meeste EU-landen gestegen

In de EU is de HLY bij geboorte tussen 1995 and 2003 voor zowel mannen als vrouwen in de meeste landen gestegen of constant gebleven. Enkele landen, waaronder Nederland, laten echter een daling zien voor vrouwen. De HLY van Nederlandse mannen is licht gestegen. Ook de HLY op 65-jarige leeftijd lijkt licht te stijgen voor zowel mannen als vrouwen. Dit suggereert dat de bevolking gezonder ouder wordt (Eurostat, 2009; EHEMU, 2005; Jagger, 2005). Een OECD-studie (Lafortune et al., 2007) naar trends in beperkingen bij dagelijkse activiteiten vond een afname van beperkingen bij ouderen van 65 jaar en ouder in vijf landen (Denemarken, Finland, Italië, Nederland en de Verenigde Staten), een toename in drie landen (België, Japan en Zweden) en geen verschil in twee landen (Australië en Canada). In Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk lieten verschillende onderzoeken verschillende trends zien. Een afname in lichamelijke beperkingen bij ouderen is dus geen algemeen voorkomend beeld (Lafortune et al., 2007).

Onduidelijk of aantal levensjaren in ongezondheid in Europa afneemt

Het is onduidelijk of compressie van beperkingen in Europa optreedt. Er is sprake van compressie van beperkingen als de gezonde levensverwachting (zonder beperkingen) sneller toeneemt dan de levensverwachting. De gezonde levensverwachting als percentage van de levensverwachting neemt dan ook toe en het aantal jaren in ongezondheid of met beperkingen (morbiditeit) neemt af (compressie) (Fries, 1980). In sommige landen neemt de HLY als percentage van de levensverwachting toe, wat duidt op compressie van beperkingen. In andere landen lijkt het percentage constant te blijven of neemt het juist af, wat een toename van beperkingen suggereert (EHEMU, 2005; Jagger, 2005). Op basis van gegevens uit de POLS, gezondheid en welzijn is er in Nederland sprake van compressie van beperkingen bij vrouwen (zowel bij geboorte als op 65-jarige leeftijd).

Zie ook: Neemt de gezonde levensverwachting in Nederland toe of af?