Lichamelijk functioneren: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

Minder Nederlanders met beperkingen dan gemiddeld in Europese Unie

Het percentage Nederlanders met beperkingen (zowel ernstig als licht) bij dagelijkse activiteiten is lager dan het gemiddelde van de EU-27 (zie figuur 1). In 2007 rapporteerden 16,9% van de Nederlandse mannen en 24,4% van de vrouwen beperkingen bij dagelijkse activiteiten. Het gemiddelde van de EU-27 lag op 21,5% bij mannen en 26,9% bij vrouwen. Mensen uit Malta, Griekenland en Roemenië rapporteren het minst beperkingen. Mensen uit Estland, Letland en Finland juist het meest (Eurostat, 2009).

Verschil in vraagstelling veroorzaakt verschil in percentages voor Nederland

Door verschillen in vraagstelling tussen Europese en Nederlandse onderzoeken verschillen de hier gepresenteerde Nederlandse cijfers van die in het document: Hoeveel mensen hebben lichamelijke beperkingen?

Zie ook: Interne link naar document details Achtergrondgegevens bij internationale verschillen in beperkingen

Nederland gemiddeld met aantal ernstige beperkingen

Het aantal mensen met ernstige beperkingen in Nederland verschilt niet veel van het EU-27 gemiddelde (zie figuur 1). Van de Nederlandse mannen rapporteert 6,9% ernstige beperkingen en van de vrouwen 8,9%. In de EU-27 is dat respectievelijk 7,0% en 8,7%. Mannen en vrouwen uit Portugal en Hongarije rapporteren het vaakst ernstige beperkingen. Malta en Tsjechië scoren juist opvallend laag, namelijk voor zowel mannen als vrouwen onder de 6% (Eurostat, 2009).

Verschillen tussen mannen en vrouwen in Nederland groter dan in andere landen

In alle landen komen beperkingen meer voor bij vrouwen dan bij mannen. De verschillen tussen mannen en vrouwen zijn in Nederland echter wel groter dan in de andere EU-27 landen. Net als in Nederland hebben ook in de meeste andere EU-landen mensen met een hogere opleiding minder lichamelijke beperkingen (Eurostat, 2009).

De periode waarover gegevens beschikbaar zijn, is te kort om een uitspraak over trends in beperkingen bij de algemene bevolking te doen (Eurostat, 2009).

Geen uniforme trends in beperkingen bij ouderen

Er is in Europa een grote variatie in trends in beperkingen bij ouderen. Een studie van de OECD vond een afname van beperkingen bij dagelijkse activiteiten bij ouderen van 65 jaar en ouder in vier van de acht bestudeerde EU-landen (Nederland, Denemarken, Finland en Italië). In België en Zweden was er een toename terwijl verschillende onderzoeken in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk verschillende trends lieten zien (Lafortune & Balestat, 2007). Ook binnen Nederland laten studies tegenstrijdige resultaten zien over het wel of niet gezonder worden van Nederlandse ouderen (Van Gool et al., 2008).

Zie ook: Interne link naar document Neemt het aantal mensen met lichamelijke beperkingen toe of af?

ECHI-indicator

ECHI indicatoren (European Community Health Indicators) worden gebruikt om de volksgezondheid in de EU te monitoren en te vergelijken. Het Kompas maakt bij de internationale vergelijkingen waar mogelijk gebruik van ECHI. Deze grafiek gaat over ECHI indicator 35. Long-term activity limitations.

Figuur 1: EU-27 landen met het hoogste en laagste percentage personen met beperkingen bij dagelijkse activiteiten in 2007 (Bron: EU-SILC; Eurostat, 2009). Landen zijn gesorteerd op volgorde van totale prevalentie (mannen en vrouwen samen).

Zie ook: Interne link naar document Gezonde levensverwachting: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Eurostat. Statistische Database van de Europese Unie

Literatuur

Lafortune G, Balestat G.and the Disability Study Expert Group Members. Trends in severe disability among elderly people: assessing the evidence in 12 OECD countries and the future implications. Paris: OECD 2007.
Van Gool CH, Picavet HSJ, Deeg DJH, De Klerk MMY, Nusselder WJ, Hoeymans N.Oudere van nu gezonder dan 15 jaar geleden? Trends in lichamelijke beperkingen. Tijdschrift voor gerontologie en geriatrie 2008; 39(4): 31

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

EU-27: De 27 landen die vanaf 1 januari 2007 de Europese Unie vormen.; België, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Zweden.
EU-SILC: European Statistics of Income and Living Conditions; Europese statistieken over inkomen en leefomstandigheden. URL (Engelstalig): http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/living_conditions_and_social_protection/introduction/income_social_inclusion_living_conditions
OECD: Organisation for Economic Co-operation and Development; Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling. URL ledenlijst van de OECD: http://www.oecd.org/document/58/0,3746,en_2649_201185_1889402_1_1_1_1,00.html

Harbers MM (RIVM). Lichamelijk functioneren: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheid en ziekte\Functioneren en kwaliteit van leven\Lichamelijk functioneren, 25 maart 2011.