Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Lichamelijk functioneren
Geografische verschillen

Achtergrondgegevens bij internationale verschillen in beperkingen en gezonde levensverwachting

Europese vragenlijst meet beperkingen en gezonde levensverwachting

Voor de internationale vergelijking van lichamelijk functioneren en de gezonde levensverwachting is gebruik gemaakt van gegevens over de aan- of afwezigheid van beperkingen uit de jaarlijkse EU-SILC survey (European Statistics on Income and Living Conditions) die sinds 2006 in alle EU-27 landen wordt afgenomen. Daarin wordt de aan- of afwezigheid van beperkingen bepaald met de vraag of men zich voor een periode van minimaal de afgelopen zes maanden ernstig, in enige mate of niet beperkt voelde in dagelijkse activiteiten (severly, to some extent of not hampered).

Nederlandse cijfers niet direct vergelijkbaar met Europese maat

De vraagstelling in de EU-SILC verschilt van de vraagstelling in de Nederlandse POLS, gezondheid en welzijn-enquête. Hierdoor zijn de gegevens op basis van de POLS niet direct vergelijkbaar met de gegevens die voor internationale vergelijkingen worden gebruikt. Voor internationale vergelijkingen gaat de voorkeur uit naar de EU-SILC survey boven de POLS, omdat in de EU-SILC gestreefd wordt naar eenvormige methoden van dataverzameling tussen landen. Dat is nodig omdat landen vaak verschillende methoden en verschillende begrippen (concepten) van gezondheid hanteren. In de praktijk blijven er echter, onder andere als gevolg van vertaling, toch verschillen in vraagstelling en antwoordcategorieën (Eurostat, 2008c; Ekholm & Bronnum-Hansen, 2009). Daarom moeten de cijfers voorzichtig worden geïnterpreteerd. Denemarken is zelfs helemaal uit de figuren weggelaten omdat twee afwijkingen in de vraagstelling leiden tot een onderschatting van het aantal respondenten met beperkingen. Zo is de vraag over beperkingen bij het functioneren alleen gesteld aan mensen die de voorafgaande vraag over het hebben van een chronische ziekte of aandoening met ja hebben beantwoord. Ook waren er in Denemarken slechts twee in plaats van drie antwoordcategorieën.

Structurele indicator Healthy Life Years vergelijkt gezonde levensverwachting

Voor de internationale vergelijking van gezonde levensverwachting is binnen de EU de structurele indicator Healthy Life Years (HLY) ontwikkeld (EHEMU, 2005). De HLY meet het gemiddelde aantal jaren dat een persoon op een bepaalde leeftijd nog kan verwachten te leven in goede gezondheid. Deze gezondheidsmaat combineert lengte en kwaliteit van het leven in één getal. Bij de HLY wordt een goede gezondheid gedefinieerd als de afwezigheid van beperkingen bij dagelijkse activiteiten gedurende de afgelopen zes maanden. Omdat er veel verschillende manieren zijn om gezondheid te meten zijn er ook veel verschillende typen ‘gezonde levensverwachting’. Andere vormen van gezonde levensverwachting zijn gebaseerd op ziekte, goede ervaren gezondheid of goede psychische gezondheid. Een voorbeeld van zo’n andere vorm is de Health-Adjusted Life Expectancy (HALE) indicator van de WHO.

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • EHEMU, European Health Expectancy Monitoring Unit.Are we living longer, healthier lives in the EU? Disability-Free Life Expectancy (DFLE) in EU Countries from 1991 to 2003 based on the European Community Household Panel (ECHP). Montpellier: EHEMU, 2005.
  • Ekholm O, Bronnum-Hansen H.Cross-national comparisons of non-harmonised indicators may lead to more confusion than clarification. Scand J Public Health 2009.
  • Eurostat.Note on the harmonisation of SILC and EHIS questions on health. Luxemburg: Eurostat, 2008c.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

EU
Europese unie
EU-27
De 27 landen die vanaf 1 januari 2007 de Europese Unie vormen.
België, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Zweden.
EU-SILC
European Statistics of Income and Living Conditions
Europese statistieken over inkomen en leefomstandigheden. URL (Engelstalig): http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/living_conditions_and_social_protection/introduction/income_social_inclusion_living_conditions
HALE
Health-adjusted life expectancy
HLY
Healthy Life Years
WHO
World Health Organization
Wereldgezondheidsorganisatie. URL: http://www.who.int

Definities

Structurele indicator
Politiek belangrijke indicatoren op het gebied van werk, innovatie, economische hervormingen, sociale cohesie en milieu. Ze worden in elk EU-land jaarlijks bepaald. Structurele indicatoren zijn politiek belangrijk omdat ze gebruikt worden om de voortgang van de doelstellingen uit de Lissabon-strategie (vastgesteld op de Europese Raad van Lissabon in maart 2000) te meten. In de Lissabon-strategie hebben de regeringsleiders van de EU-landen zich het volgende doel gesteld: 'Europa moet de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie in de wereld worden, waarbij een duurzame economische groei leidt tot meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang.'
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.