Op 27 november 2014 is de nieuwe site VolksgezondheidEnZorg.info gelanceerd. In deze site worden Nationaal Kompas Volksgezondheid, Nationale Atlas Volksgezondheid, Zorgbalans, Kosten van Ziekten en Zorggegevens geleidelijk samengebracht tot een compleet en overzichtelijk geheel. Op termijn zullen de oude sites verdwijnen.
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Vergrijzing
Heden, verleden en toekomst

Vergrijzing: Wat zijn de belangrijkste verwachtingen voor de toekomst?

Vergrijzing blijft toenemen

Vanaf 2013 zal het aantal ouderen versneld toenemen (zie figuur 1). Volgens de CBS Bevolkingsprognose zal het aantal 65-plussers toenemen van 2,7 miljoen in 2012 tot een hoogtepunt van 4,7 miljoen in 2041. Tot 2060 blijft het aantal schommelen rond 4,7 miljoen. 

De komende jaren zal vooral het aandeel 65-79-jarigen sterk stijgen en vanaf 2025 neemt ook de groep 80-plussers sterk toe (de dubbele vergrijzing). In 2040, het hoogtepunt van het aantal 65-plussers, is naar schatting 26% van de bevolking 65-plusser, waarvan een derde ouder is dan 80 jaar. Ter vergelijking: in 2012 is het percentage 65-plussers nog 16%, waarvan 25% 80-plus is.

Zie ook:

Icoon: Interne link naar documentOnzekerheden in de prognose van het aantal en percentage ouderen

Oorzaken toename: babyboomgeneratie en levensverwachting

De belangrijkste oorzaak voor de sterk toenemende vergrijzing van de bevolking is gelegen in de geboorte-ontwikkelingen in het verleden: de babyboomgeneratie van 1946-1970 begint sinds 2011 de leeftijd van 65 jaar te passeren. De toename van de levensverwachting blijft, net als in het verleden, ook in de toekomst van belang voor de toename van het aantal ouderen.

Sterke vergrijzing onder niet-westers allochtone bevolking

Het aandeel 65-plussers onder de niet-westers allochtone bevolking is nu nog laag, maar zal in de komende decennia sterk toenemen; van 4% in 2012 naar 23% in 2060 (Garssen, 2011). De sterkste vergrijzing treedt op onder Surinamers; in 2060 is 39% van hen 65-plusser (Garssen, 2011). Daarna volgen Turken (32%) en Marokkanen (31%) en de autochtone bevolking (28%).

Ondanks deze sterke vergrijzing bestaat de populatie 65-plussers zélf in 2060 grotendeels uit autochtonen (74%) (Garssen, 2011).

In 2040 is de grijze druk 51%

De komende decennia zal de grijze druk sterk toenemen; van 27% in 2012 naar 51% in 2040 (zie figuur 2). De grijze druk geeft de verhouding aan tussen het aantal 65-plussers en de potentiële beroepsbevolking (20-64-jarigen). Het geeft inzicht in de verhouding ouderen tot het potentieel werkende deel van de bevolking, die de lasten van de vergrijzing moet opvangen. In 2012 zijn er nog vier potentieel werkenden op elke oudere, in 2040 is dit afgenomen naar twee potentieel werkenden voor iedere 65-plusser. Na 2040 blijft de grijze druk stabiel. In 2060 is de grijze druk 50%. 

Als de pensioenleeftijd in de toekomst hoger ligt, zal vanzelfsprekend de grijze druk teruglopen. Stijgt de pensioenleeftijd tot 67 jaar in 2040, dan is de grijze druk naar verwachting 45% in plaats van 51% (2,2 in plaats van 2 werkenden per oudere). Zie ook: Icoon: Interne link naar documentBevolking: wat zijn de belangrijkste verwachtingen voor de toekomst?.

Zie ook:

Icoon: Zorgatlas65-plussers per gemeente 2020-2040

Figuur 1: Aantal 65- en 80-plussers, 1950-2012 (meetpunt 1 januari) en prognose aantal 65- en 80-plussers, 2013-2060 (Bron: CBS Bevolkingsstatistiek; CBS Bevolkingsprognose voor 2013-2060).

Bevolking aantal 65+ 1950-2010 prognose 2011-2060 b

Figuur 2: Grijze druk a, 1950-2012 (meetpunt 1 januari) en prognose grijze druk, 2013-2060 (Bron: CBS Bevolkingsstatistiek; CBS Bevolkingsprognose voor 2013-2060).

Grijze druk, 1950-2010 (meetpunt 1 januari) en prognose grijze druk, 2011-2060

a De grijze druk is uitgedrukt in het aantal personen van 65 jaar of ouder als percentage van het aantal personen van 20-64 jaar.

.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.17, 23 juni 2014
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.