Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Scholing en opleiding

Scholing en opleiding samengevat

Opleidingsniveau en onderwijsdeelname toegenomen

In 2009 was 32% van de totale bevolking van 25-64 jaar hoogopgeleid (hbo of universiteit) en 8% had de lagere school als hoogst voltooide opleiding. In de loop van de tijd zijn meer mensen hoger onderwijs gaan volgen. Hierdoor is het gemiddelde opleidingsniveau van de bevolking toegenomen. Ook in de komende tien jaar zullen zowel de onderwijsdeelname als de lengte van onderwijsdeelname en het opleidingsniveau van de bevolking toenemen.

Vrouwen steeds hoger opgeleid

In de totale bevolking van 25-64 jaar zijn mannen gemiddeld hoger opgeleid dan vrouwen. Het verschil in opleidingsniveau tussen mannen en vrouwen is de afgelopen jaren echter veel kleiner geworden. Dit komt door zowel de afname van het aandeel laagopgeleide vrouwen in de bevolking als de toename van hogeropgeleide vrouwen, vooral onder jongeren. Onder 25-34-jarigen zijn vrouwen inmiddels gemiddeld hoger opgeleid dan mannen.

Ongelijke onderwijskansen blijven bestaan

Ondanks de toename van het gemiddelde opleidingsniveau blijven ongelijke onderwijskansen bestaan. In het verleden was vooral het milieu van herkomst van leerlingen van belang voor de kansen op onderwijssucces. In de loop van de tijd zijn prestaties en individuele capaciteiten de kansen op succes gaan bepalen. Tegelijkertijd zijn er nieuwe ongelijkheden ontstaan tussen bijvoorbeeld allochtone en autochtone leerlingen. Vooral in de grote steden is sprake van een concentratie van allochtone leerlingen op zogenaamde ‘gekleurde scholen’. Bijna de helft van de basisscholen in de vier grote steden heeft meer dan 50% niet-westerse allochtone leerlingen.

Schooluitval is afgenomen

In de afgelopen jaren is het percentage voortijdig schoolverlaters gestaag gedaald: van 18% in 1996 naar 11% in 2009. Zeker wanneer mensen zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten, zijn hun kansen op werk veel kleiner. Met de stijging van het gemiddelde opleidingsniveau zijn ook de op de arbeidsmarkt gehanteerde opleidingseisen strenger geworden. De kans op schooluitval is groter onder niet-westerse allochtone leerlingen, leerlingen uit eenoudergezinnen, kinderen van laagopgeleide ouders en kinderen uit lage inkomensgroepen. Ook vallen jongens vaker uit dan meisjes.

.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

hbo
Hoger beroepsonderwijs
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.