Etniciteit: Definitie en gegevens

Etniciteit: verzameling van overgedragen culturele kenmerken en gedragingen

Etniciteit is een verzameling van culturele kenmerken en gedragingen die door een groep mensen worden gedeeld en van generatie op generatie overgedragen worden. Leden van etnische groepen identificeren zich met gezamenlijke factoren, zoals nationaliteit, afstamming, uiterlijke kenmerken, religie, taal, cultuur of geschiedenis.

Gegevens gebruikt over allochtonen in plaats van etnische groepen

Gegevens over de omvang van etnische groepen in Nederland zijn veelal niet beschikbaar. Daarom wordt gebruikgemaakt van gegevens over allochtonen. Onder allochtonen worden personen verstaan van wie ten minste één ouder in het buitenland is geboren (CBS-definitie). Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen personen die zelf in het buitenland zijn geboren (eerste generatie) en personen die in Nederland zijn geboren (tweede generatie). Hoewel er overlap is tussen etnische groepen en allochtone groepen, zijn er ook verschillen. Zo bestaat de allochtone groep Surinamers uit meerdere etnische groepen waaronder Creolen en Hindoestanen.

Gegevens over allochtonen zijn beschikbaar sinds 1996

Gegevens over allochtonen zijn beschikbaar sinds 1996, toen CBS de nieuwe definitie van allochtonen invoerde. Voor die tijd zijn er alleen gegevens bekend over de nationaliteit. Voor de periode vóór 1996 bestaan er overigens wel schattingen van het aantal allochtonen.

Nationaliteit is minder goede indicator geworden voor 'vreemdeling zijn'

Nationaliteit heeft als indicator voor ‘vreemdeling zijn’ sterk aan betekenis ingeboet. In de jaren negentig bijvoorbeeld bleef het percentage niet-Nederlanders vrijwel constant, ondanks de sterk opkomende asielmigratie. Dit komt door de vele naturalisaties die in de jaren negentig plaatsvonden. Mensen die de Nederlandse nationaliteit kregen, verdwenen namelijk uit het bestand van niet-Nederlanders.