Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Etniciteit
Heden, verleden en toekomst

Etniciteit: Wat is de huidige situatie?

In 2010 een vijfde van de Nederlandse bevolking allochtoon

Op 1 januari 2010 telde Nederland 3,4 miljoen allochtonen op een totale bevolking van 16,6 miljoen. Dit betekent dat 20% van de bevolking van allochtone afkomst was. Voor 45% zijn dit westerse allochtonen, voor 55% niet-westerse allochtonen. Onder de westerse allochtonen is de tweede generatie in de meerderheid, onder de niet-westerse is dat de eerste generatie (zie figuur 1). Van alle allochtonen behoren evenveel mensen tot de eerste als tot de tweede generatie; beide generaties tellen 1,7 miljoen mensen.

Zie ook: Interne link naar documentDefinitie en gegevens over etniciteit.

Westerse allochtonen vooral uit Indonesië en Duitsland

Op 1 januari 2010 was 9% (1,5 miljoen) van de bevolking in Nederland westers allochtoon. De grootste herkomstgroep onder de westerse allochtonen bestaat uit personen die rechtstreeks (eerste generatie) dan wel via de ouders (tweede generatie) afkomstig zijn uit Indonesië of voormalig Nederlands-Indië. Een bijna even grote herkomstgroep wordt gevormd door allochtonen uit Duitsland. Hierna volgen op grote afstand achtereenvolgens de herkomstlanden België, voormalig Joegoslavië, het Verenigd Koninkrijk en Polen (zie figuur 2).

Eerste en tweede generatie: verschillen tussen herkomstlanden

Tussen herkomstlanden zijn er duidelijke verschillen wat betreft de omvang van de eerste en de tweede generatie (zie figuur 2). Vooral onder allochtonen uit Duitsland en Indonesië is de tweede generatie groter dan de eerste generatie; ongeveer zeven op de tien Duitse allochtonen en Indonesische allochtonen is in Nederland geboren. Voor herkomstlanden van waaruit recenter migranten zijn gekomen, is het aandeel van de tweede generatie aanmerkelijk kleiner. Dit geldt bijvoorbeeld voor de voormalige Sovjet-Unie (25% tweede generatie) en Polen (26%).

Zie ook: Icoon interne verwijzing naar onderwerpMigratie.

Niet-westerse allochtonen vooral uit Turkije, Suriname en Marokko

Op 1 januari 2010 bestond ruim 11% (1,9 miljoen) van de Nederlandse bevolking uit niet-westerse allochtonen. De grootste groep niet-westerse allochtonen wordt gevormd door Turken, op de voet gevolgd door Marokkanen en Surinamers (zie figuur 3). Op de vierde plaats staan personen uit de Nederlandse Antillen en Aruba. Hierna neemt de omvang van het aantal mensen uit andere herkomstlanden snel af. Getuige de omvang van de groep overige niet-westerse landen is de diversiteit aan herkomstlanden groot.

Onder Marokkaanse allochtonen meer 2e dan 1e generatie

Onder de groep Marokkaanse allochtonen zijn er meer mensen van de tweede generatie dan van de eerste generatie (52% tegenover 48%); meer dan de helft is dus in Nederland geboren. Bij de rest van de niet-westerse landen is dat niet het geval. Wel komt Turkije in de buurt; 49% van de Turkse allochtonen is van de tweede generatie (zie figuur 3). Voor betrekkelijk nieuwe herkomstlanden als Afghanistan, Irak en Iran blijft dit percentage beneden de 25.

Niet-westerse allochtonen: jonge bevolkingsgroep en nauwelijks vergrijzing

De leeftijdsstructuur van de niet-westerse allochtonen is jonger dan die van de autochtone bevolking en de westers allochtone bevolking in Nederland (zie figuur 4 en 5; figuur 5 vertoont een piramidevorm, kenmerkend voor een jonge leeftijdsstructuur). Op 1 januari 2010 was 34% van de niet-westerse allochtonen jonger dan twintig jaar; dat is bijna twee keer meer dan in de rest van de bevolking. Opvallend zijn de verschillen in de leeftijdsopbouw van de eerste en tweede generatie. Bij de eerste generatie vormen de veertigers de grootste leeftijdsgroep. Jongeren behoren overwegend tot de tweede generatie.

Van vergrijzing onder niet-westerse allochtonen is nauwelijks sprake; slechts 4% van deze groep is 65-plusser. Onder westerse allochtonen is 16% ouder dan 65 jaar, wat vergelijkbaar is met het aandeel 65-plussers onder de autochtone bevolking. Deze verschillen zullen in de toekomst sterk veranderen. Zie: Interne link naar documentWat zijn de verwachtingen voor de toekomst?

Zie ook: Icoon interne verwijzing naar onderwerpVergrijzing.

Figuur 1: Allochtonen in Nederland, 1 januari 2010 (Bron: CBS Bevolkingsstatistiek).

Allochtonen in Nederland, 1 januari 2010

Figuur 2: Westerse allochtonen in Nederland, de 15 meest voorkomende herkomstlanden, 1 januari 2010 (Bron: CBS Bevolkingsstatistiek).

Herkomstlanden westerse allochtonen, 1 januari 2010

Figuur 3: Niet-westerse allochtonen in Nederland, de 15 meest voorkomende herkomstlanden, 1 januari 2010 (Bron: CBS Bevolkingsstatistiek).

Herkomstlanden niet-westerse allochtonen, 1 januari 2010

Figuur 4: Westerse allochtonen naar leeftijd en geslacht, 1 januari 2010 (Bron: CBS Bevolkingsstatistiek).

Westerse allochtonen naar leeftijd en geslacht, 1 januari 2010

Figuur 5: Niet-westerse allochtonen naar leeftijd en geslacht, 1 januari 2010 (Bron: CBS Bevolkingsstatistiek).

Niet-westerse allochtonen naar leeftijd en geslacht, 1 januari 2010

Naar boven

.

Begrippen en afkortingen

Definities

Allochtonen
Personen van wie ten minste één van de ouders in het buitenland is geboren.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.